ON İKİ TANRI-ON İKİ HAVARİ-ON İKİ İMAM İKONOGRAFİSİ

ON İKİ HAVARİ-ON İKİ İMAM MOTİFLERİNİN KÖKENİ
Kemal SOYER-Y. MİMAR 03.10.2017
               HATTUŞA -YAZILIKAYA TAPINAĞI 12 TANRI KABARTMASI İ.Ö.1275
 
                               ARNAVUTLUK DURBALI SULTAN DERGAHI-1894
                                           HIRİSTİYANLIĞIN 12 HAVARİSİ
 
                                             İSLAMIN 12 İMAMI
En baştaki resim Hititlerin Hattuşa Yazılıkaya Açık Hava Tapınağındaki 12 Tanrı kabartmasıdır. Ellerinde kılıçlarla peş peşe yürüyen Bektaşi külahlı -küpeli tanrılar gerçekte 12 gezegenli güneş sistemi ve güneşin 12 aylık senkretik zaman döngüsünü  karşılamaktadır. Hattice Güneş Tanrısının adı  ESTAN, Hititçe İSTANU’dur. Bektaşilik Hititlerin idari ,kültürel ve kültsel kurumunun devamıdır.Sümer-Hitit kökenli Bektaşiliğin 12 dilimli Hüseyni Tacı Güneş Ocağı sembolize etmektedir. Güneş, dünyevi yaşamı yeşerten ilahi taç ve ocaktır. Hatti Güneş Tanrısı ESTAN/U’dan ASİTANE adı alan Hacı Bektaş Dergahı,Anadolu Aleviliğinin ata ocağı olup, güneşe bağlı dünyevi yönetimi 12 Post Babasıyla temsil etmiştir. Bu postlar Anadolu Aleviliğine sonradan eklemlenen Alevi İslamcı çakma ocaklarla karıştırılmamalıdır. Yukarıda Durbalı Sultan Dergahı’ndaki 12 Tanrı motifine dikkat edilirse, erenlerin tümü  Bektaşi külahlıdır ve ellerinde Fırtına Tanrısının baltası-teberleri vardır. Günümüzdeki yeşil sarıklı imam resimleri İran-Şia kökenlidir. Anadolu’nun Hıristiyan işgaline girmesiyle 12 Havari olarak etiketlenen bu motif, Siyasal İslamda 12 İmam olarak düzenlenmiştir. Görsellere dikkat edilirse 12 Havarinin başlarında Hititlerdeki gibi güneş halesi vardır. Hıristiyan ve Arabik imamların temsili resimlerinde de bazılarının elleri Bektaşi tarzı kalptedir. Aynı şekilde İran menşeli 12 İmamlı resimde  imamlar güneşten gelen 12 ışık huzmesiyle tanımlanmış, sonuncu imamın yüzü-kişiliği güneşle özdeşleştirilmiştir.Bu tasarımlar Hatti-Hitit Güneş Kültünün semavi ad edinen dinlere  adapte edildiğini açıkça ortaya koymaktadır.
Yukarıdaki resimlerin kavrattığı ortak tema  şudur; sırdaki Muhammet Mehti, İsa Ruhullah, Musa Kelimullah vb. mitik kişiliklerin kaynağı Güneştir.
Güneş 12 ay boyunca dünyaya hayat vermektedir.Bu hayat kaynağı “Güneş Tanrısı-Tanrıçası ” ve “12 Eren”olarak kişileştirilmiş ,evrendeki 12 aylık yürüyüşü insanlık için savaşan “12 Tanrı” olarak kavramsallaştırılmıştır. Güneş evreni ocak, dünya ise kaynayan kara kazandır.Dünya bağrındaki varlıkların atası olarak  Sümerce İnanna (Anneanne ) ,Akadca İştar adıyla anılmış, İnanna’nın tapınağı E.ŞARA adıyla tanımlanmıştır. İnsanlığa On iki ay boyunca rızık veren Gün Baba ile Güneş ve Dünya Ana için Aleviler kadimden günümüze  tanrılara şükür adağı olarak AŞURE sunmuşlardır.
HATTUŞA YAZILIKAYA -TANRIÇA İŞTAR VE YARDIMCILARI .
Alevi Ayin-i Cem’i Göbeklitepe’den günümüze evrenin -varlığın birliğini kavratan öğretisel bir rütüeldir. Bu cemde er-dişi ayırımı yoktur, alemi hazirunun tümü candır. Yazılıkaya’da Bektaşi külahlı -küpeli Tanrıça İŞTAR ve yardımcıları  bu nedenle 12 tanrının  bulunduğu erkek tanrılar arasında gösterilmiştir.

Yazılıkaya’da Güneş Tanrıçası HEPAT’ın ardından kadın tanrılar semah dönerek  yürümektedir.Musevi ve İslam dinleri işgalci doğaları gereği er tanrıyı öne çıkardıklarından  ikonografilerinde kadına yer vermemişlerdir.

Leave a Reply

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir