ON İKİ TANRI-ON İKİ HAVARİ-ON İKİ İMAM İKONOGRAFİSİ

ON İKİ HAVARİ-ON İKİ İMAM MOTİFLERİNİN KÖKENİ
Kemal SOYER-Y. MİMAR 03.10.2017
               HATTUŞA -YAZILIKAYA TAPINAĞI 12 TANRI KABARTMASI İ.Ö.1275
 
                               ARNAVUTLUK DURBALI SULTAN DERGAHI-1894
                                           HIRİSTİYANLIĞIN 12 HAVARİSİ
 
                                             İSLAMIN 12 İMAMI
En baştaki resim Hititlerin Hattuşa’daki 12 Tanrısı’dır.Ellerinde kılıç tutan ,peş peşe yürüyen Bektaşi külahlı bu tanrılar gerçekte güneşin 12 aylık senkretik döngüsünü  karşılamaktadır.Hitit kökenli Bektaşiliğin 12 dilimli Hüseyni Tacı güneşi sembolize etmektedir. Hattice Güneş Tanrısı ESTAN,Hititçe İSTANU’dan kaynaklı ASİTANE adı taşıyan Hitit Kökenli Hacı Bektaş Dergahı bu tarihi ve evreni motifi 12 Post Babası ve  Bektaşi giyimli 12 Tanrı motifiyle yaşatmıştır. Anadolu’nun  Hıristiyanlığın işgaline girmesiyle 12 Havari olarak etiketlenen bu motif, işgalci Siyasal İslam tarafından 12 İmam olarak düzenlenmiştir.12 Havarinin başlarında güneş halesi vardır.Eller Bektaşi tarzı kalptedir. Aynı şekilde  İran menşeli 12 İmam resmine  de dikkat edilirse imamlar güneşten gelen 12 ışık huzmesiyle tanımlanmış,sonuncu imam güneşle özdeşleştirilmiştir.
Güneş 12 ay boyunca dünyaya hayat vermektedir.Bu hayat kaynağı “Güneş Tanrısı-Tanrıçası ” olarak kişileştirilmiş ,evrendeki 12 aylık yürüyüşü insanlık için savaşan  “12 Tanrı” olarak kavramlaştırılmıştır. Güneş evreni ocak,dünya ise kaynayan kara kazandır.Dünya bağrındaki varlıkların atası olarak  Sümerce İnanna (Anneanne ) ,Akadca İştar adıyla  anılmış,İnanna’nın tapınağı E.ŞARA adıyla tanımlanmıştır. İnsanlığa On iki ay boyunca rızık veren Gün Baba ile Güneş ve Dünya Ana için Aleviler kadimden günümüze  tanrılara şükür adağı olarak AŞURE sunmuşlardır.
HATTUŞA YAZILIKAYA -TANRIÇA İŞTAR VE YARDIMCILARI .
Yazılıkaya  tanrılar geçidinde Aleviliğin Cem Ayinideki Can anlayışıyla Tanrıça İŞTAR 12 tanrının da bulunduğu erkek tanrılar arasında yer almış.

Yazılıkaya’da Güneş Tanrıçası HEPAT’ın ardından kadın tanrılar semah dönerek  yürümektedir. Hıristiyan ve İslam dinleri doğaları gereği er tanrıyı öne çıkardıklarından  ikonografilerinde kadına yer vermemişlerdir.

 

Leave a Reply

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir