{"id":4412,"date":"2017-02-10T20:06:16","date_gmt":"2017-02-10T20:06:16","guid":{"rendered":"http:\/\/www.yolunezeli.com\/?p=4412"},"modified":"2019-10-17T18:12:03","modified_gmt":"2019-10-17T18:12:03","slug":"aydinlar-ve-akademisyenler-aleviligi-tartisiyor-adli-kitapta-yer-almak-uzere-ezeli-doganayin-kemal-soyere-yonlendirdigi-sorular-ve-yanitlari","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.yolunezeli.com\/?p=4412","title":{"rendered":"AYDINLAR VE AKADEM\u0130SYENLER ALEV\u0130L\u0130\u011e\u0130 TARTI\u015eIYOR"},"content":{"rendered":"<p><a href=\"http:\/\/www.yolunezeli.com\/wp-content\/uploads\/2016\/10\/IMG_1085.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"aligncenter size-full wp-image-3544\" src=\"http:\/\/www.yolunezeli.com\/wp-content\/uploads\/2016\/10\/IMG_1085.jpg\" alt=\"\" width=\"2709\" height=\"750\" srcset=\"https:\/\/www.yolunezeli.com\/wp-content\/uploads\/2016\/10\/IMG_1085.jpg 2709w, https:\/\/www.yolunezeli.com\/wp-content\/uploads\/2016\/10\/IMG_1085-300x83.jpg 300w, https:\/\/www.yolunezeli.com\/wp-content\/uploads\/2016\/10\/IMG_1085-768x213.jpg 768w, https:\/\/www.yolunezeli.com\/wp-content\/uploads\/2016\/10\/IMG_1085-1024x283.jpg 1024w\" sizes=\"auto, (max-width: 2709px) 100vw, 2709px\" \/><\/a><\/p>\n<p><strong>AYDINLAR VE AKADEM\u0130SYENLER ALEV\u0130L\u0130\u011e\u0130 TARTI\u015eIYOR \u00a0ADLI K\u0130TAPTA YER ALMAK \u00dcZERE \u00a0EZEL\u0130 DO\u011eANAY\u2019IN\u00a0 KEMAL SOYER\u2019E Y\u00d6NELTT\u0130\u011e\u0130 SORULAR VE YANITLARI<\/strong><\/p>\n<p>01.12.2016\/ANKARA<\/p>\n<ol>\n<li><em>Sevgili hocam genel olarak Alevili\u011fin bir tan\u0131m\u0131 var m\u0131? Varsa nedir? Biraz bu konuyu a\u00e7ar m\u0131s\u0131n\u0131z? \u00c7\u00fcnk\u00fc bir\u00e7ok yazar alan ara\u015ft\u0131rmac\u0131s\u0131 hatta bilim insan\u0131 bile hen\u00fcz bu konuda odak sa\u011flam\u0131\u015f de\u011fil. Yani bir ortak payda \u00fczerinde anla\u015fmad\u0131lar. Kimisi \u0130\u00e7 Asya tezini ileri s\u00fcr\u00fcyor, Kimisi Arap \u00e7\u00f6llerinde ar\u0131yor kimisi Anadolu k\u00f6kenlidir diyor kimisi bu tarife kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131k\u0131yor. Halk geleneksel anlamda bildi\u011fi \u015fekilde ibadetini s\u00fcrd\u00fcr\u00fcyor ancak onun \u00f6nc\u00fcs\u00fc s\u00f6zc\u00fcs\u00fc olarak kendini kabul eden kurumlar dernekler veya yazarlar hen\u00fcz bir nokta da uyum sa\u011flayamad\u0131lar.<\/em><\/li>\n<\/ol>\n<p>Alevilik ve Bekta\u015filik \u00a0varolu\u015f k\u00f6klerini evrenden,k\u00fclt\u00fcrel ve tarihi k\u00f6klerini Neolitik D\u00f6nem dahil insanl\u0131k tarihi\u00a0 ile Anadolu Uygarl\u0131klar\u0131ndan alan, \u201cVarl\u0131\u011f\u0131n Birli\u011fi\u201d ilkesiyle her d\u00f6nemde evrensel de\u011ferler olu\u015fturup ta\u015f\u0131yan \u0131rklar \u00fcst\u00fc nitelikte toplumsal bir k\u00fclt\u00fcr ve uygarl\u0131k birikimidir. D\u00fcnyevi cennet olarak tan\u0131mlanan Dicle-F\u0131rat \u00a0aras\u0131nda yerle\u015fik d\u00fczene ge\u00e7en Anadolu insan\u0131, binlerce y\u0131ll\u0131k ya\u015fam s\u00fcrecinde evren ve do\u011fay\u0131 inceleyerek kendisini var eden ilahi \u00f6z\u00fc kavram\u0131\u015f ,evren ve do\u011fadan sa\u011fd\u0131\u011f\u0131 bilgileri \u00a0ilahi bir kitap ,bilim ,irfan ve \u00f6\u011freti kayna\u011f\u0131 olarak toplumsal ya\u015fama aktarm\u0131\u015ft\u0131r. \u0130nsana \u00f6zg\u00fc bir duygu olan inan\u00e7, evren ve do\u011fan\u0131n insan\u00fcst\u00fc g\u00fc\u00e7leri ve ya\u015fam\u0131 var edici i\u015flevlerinin tanr\u0131la\u015ft\u0131r\u0131larak kutsand\u0131\u011f\u0131 k\u00fclt\u00fcr alan\u0131d\u0131r.Kadim uygarl\u0131klar\u0131n ate\u015f, hava su ve toprak temelli \u00a0varolu\u015f \u00f6\u011fretisinin kayna\u011f\u0131 evren ve do\u011fad\u0131r.Bu temelde Alevi \u00f6\u011fretisi \u00a0bilime, evren ve do\u011fan\u0131n \u00a0varolu\u015fsal yap\u0131s\u0131 ve\u00a0\u00a0i\u015fleyi\u015f\u00a0 yasalar\u0131na\u00a0 dayal\u0131d\u0131r. Kadim uygarl\u0131klarda \u00a0evren, varl\u0131\u011f\u0131n birli\u011fine sahip kozmik yap\u0131s\u0131yla ezeli ve ebedi \u00a0bir tanr\u0131 ve cemiyet olarak tan\u0131mlanm\u0131\u015ft\u0131r. Varolu\u015fun, bilim ve \u00f6\u011fretinin \u00a0kayna\u011f\u0131 olan nitelikleriyle ona &#8220;Ezel ve Ahir \u00a0Ali &#8221; ile &#8220;Alem ve Alim Allah&#8221; ad\u0131 verilmi\u015ftir.Ba\u011fr\u0131ndaki varl\u0131k alemiyle cem olup semah d\u00f6nen,insanl\u0131\u011fa &#8220;Varl\u0131\u011f\u0131n Birli\u011fi&#8221; \u00f6\u011fretisini kavratan ezeli ve ahiri varl\u0131k evren ve \u00fczerinde ya\u015fad\u0131\u011f\u0131m\u0131z do\u011fad\u0131r. Alevili\u011fin Ayin-i Cem, Dar ayinleri ve Semah gibi rit\u00fcelleri evrenin varolu\u015fsal yap\u0131s\u0131 ve ya\u015fam d\u00fczenini kavratan ezeli ve ebedi \u00f6\u011fretilerdir.<\/p>\n<p>D\u00fcnyan\u0131n en b\u00fcy\u00fck uygarl\u0131klar\u0131n\u0131 \u00a0yaratan Dicle-F\u0131rat \u00a0merkezli Anadolu-Mezopotamya topraklar\u0131n\u0131n asli unsuru olan Alevi\u00a0toplumu &#8220;Varl\u0131\u011f\u0131n Birli\u011fi ilkesine&#8221; ba\u011fl\u0131 \u00a0olarak insanl\u0131k i\u00e7in \u0131rklar \u00fcst\u00fc nitelikte bir toplumsal yap\u0131la\u015fma k\u00fclt\u00fcr\u00fc\u00a0 ve ya\u015fam tarz\u0131 geli\u015ftirmi\u015ftir. Bu temelde Alevilik, toplumsal ya\u015fam\u0131 insan haklar\u0131nda e\u015fitlik, k\u00fclt\u00fcrel \u00e7e\u015fitlilik i\u00e7inde birlik ilkesiyle yap\u0131land\u0131ran,toplumsal \u00f6l\u00e7ekte siyasi iradeyi ortak ana vatan, evrensel k\u00fclt\u00fcr, ortak egemenlik ve ortak y\u00f6netim temelinde hayata ge\u00e7iren evrensel bir k\u00fclt\u00fcrd\u00fcr.Alevilik bu \u00f6zellikleriyle \u00a0bar\u0131\u015f\u0131n, \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn, demokrasi ve uygarl\u0131\u011f\u0131n kayna\u011f\u0131d\u0131r.\u0130nsanl\u0131k i\u00e7in kadim bir k\u00fclt\u00fcr kurumu olan Alevilik, \u00e7\u00f6l ve bozk\u0131r halklar\u0131n\u0131n kendi\u00a0do\u011fas\u0131na has yerel \u00f6zellikler ta\u015f\u0131yan sonradan do\u011fma k\u00fclt\u00fcr ve inan\u00e7lar\u0131yla \u00f6zde\u015fle\u015ftirilemez.Semavi ad edinmi\u015f olsalar da bu t\u00fcr k\u00fclt\u00fcr ve inan\u00e7lar\u00a0evrenin kendi\u00a0d\u0131\u015f\u0131ndaki soyut bir varl\u0131k taraf\u0131ndan yarat\u0131ld\u0131\u011f\u0131 tezine dayan\u0131r.<\/p>\n<p>K\u00fclt\u00fcr, uygarl\u0131k ve inan\u00e7lar\u0131n tarihi,Neolitik d\u00f6nem dahil olmak \u00fczere \u00a0insanl\u0131\u011f\u0131n yerle\u015fik d\u00fczendeki \u00fcretimlerini\u00a0 ve ya\u015fam bi\u00e7imlerini yans\u0131tan somut k\u00fclt\u00fcr varl\u0131klar\u0131 \u00fczerinden de\u011ferlendirilir.Anadolu, insano\u011flunun yerle\u015fik d\u00fczene ge\u00e7ti\u011fi ilk topraklar aras\u0131ndad\u0131r. D\u00fcnyan\u0131n en b\u00fcy\u00fck uygarl\u0131klar\u0131 \u201cB\u00fcy\u00fck Su Uygarl\u0131klar\u0131\u201dd\u0131r. Bunlar\u0131n ba\u015f\u0131nda F\u0131rat ve Dicle\u2019nin hayat verdi\u011fi Anadolu Uygarl\u0131klar\u0131 ile Nil\u2019in yaratt\u0131\u011f\u0131 M\u0131s\u0131r Uygarl\u0131\u011f\u0131 gelir. Yerle\u015fik d\u00fczene dair bilimsel -arkeolojik veriler Anadolu\u2019daki yerle\u015fik hayat\u0131n \u0130.\u00d6.12-8.bin, Avrupa ve Orta Asya\u2019da en \u00e7ok \u0130.\u00d6.5.Bin y\u0131l \u00f6ncesinde ba\u015flad\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6stermektedir. D\u00fcnya\u2019n\u0131n ilk tap\u0131na\u011f\u0131 olarak \u00a0de\u011ferlendirilen \u015eanl\u0131urfa G\u00f6beklitepe Tap\u0131na\u011f\u0131, Anadolu\u2019yu yerle\u015fik k\u00fclt\u00fcr\u00fcn merkezine oturtmu\u015ftur.K\u00fclt\u00fcr ve inan\u00e7lar\u0131n kay\u0131t al\u0131na al\u0131narak gelecek ku\u015faklara aktar\u0131lmas\u0131ndaki ara\u00e7lar aras\u0131nda yaz\u0131 ve yaz\u0131yla bezeli kutsal an\u0131tlar, edebi \u00fcr\u00fcnler, tap\u0131naklar, fig\u00fcrin, heykel ,r\u00f6lyef gibi sanat eserleri, kentsel ve k\u0131rsal mimari, dil ve etno\u011frafik \u00fcr\u00fcnler en temel ara\u00e7lard\u0131r.\u00a0D\u00fcnya uygarl\u0131klar\u0131 aras\u0131nda Neolitik d\u00f6neme uzanan k\u00f6kleriyle S\u00fcmer, Hatti, Hitit,Hurri gibi binlerce y\u0131ll\u0131k ge\u00e7mi\u015fe sahip\u00a0 Anadolu k\u00fclt\u00fcr ve sanat\u0131, d\u00fcnya k\u00fclt\u00fcr\u00fc a\u00e7\u0131s\u0131ndan \u00f6nc\u00fc \u00a0role sahiptir.<\/p>\n<p>Resim yaz\u0131s\u0131 veya ilksel pikto\u011framlar G\u00f6beklipe&#8217;de varl\u0131k diliyle yaz\u0131lmaya ba\u015flam\u0131\u015f, evren, varolu\u015f , tanr\u0131 ve varl\u0131k alemine y\u00f6nelik ilk tan\u0131mlamalar insan, arslan,bo\u011fa,ko\u00e7, tilki, turna, y\u0131lan,akbaba,kartal , akrep gibi bizzat varl\u0131k diliyle yaz\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.Edebi yaz\u0131 S\u00fcmerlerle ba\u015flam\u0131\u015f, \u0130pek yolu \u00fczerinden Asya ve Avrupa\u2019ya yay\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.Anadolu,F\u0131rat ve Dicle aras\u0131 topraklarda bulunmu\u015f\u00a0 k\u00fclt\u00fcr\u00a0 ve sanat varl\u0131klar\u0131\u00a0 insano\u011flunun ortak ge\u00e7mi\u015fine oldu\u011fu gibi, Anadolu Alevi-Bekta\u015fi K\u00fclt\u00fcr\u00fcn\u00fcn olu\u015fum ve geli\u015fim s\u00fcre\u00e7lerine de tan\u0131kl\u0131k etmektedir. Evren bir \u201cHayat A\u011fac\u0131\u201d olarak alg\u0131land\u0131\u011f\u0131nda ,k\u00fclt\u00fcr ve uygarl\u0131k de\u011ferleri\u00a0 de yer \u00fcst\u00fcndeki kal\u0131nt\u0131lar\u0131\u00a0 ve topra\u011f\u0131n alt\u0131ndaki k\u00f6kleriyle bir Hayat A\u011fac\u0131\u00a0 gibi \u00a0alg\u0131lan\u0131p, de\u011ferlendirilir. Bu bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131, insanl\u0131\u011f\u0131n sahip oldu\u011fu k\u00fclt\u00fcr ve uygarl\u0131k miras\u0131n\u0131n \u00a0zaman , co\u011frafya, mekan ve toplumsal \u00fcretim boyutlar\u0131yla bir b\u00fct\u00fcn olarak kavranmas\u0131n\u0131 sa\u011flar. K\u00fclt\u00fcrel yap\u0131lanmada g\u00fcncel olan\u0131n ard\u0131nda k\u00f6kl\u00fc bir ge\u00e7mi\u015f vard\u0131r. Onu g\u00f6rmezlikten gelen yakla\u015f\u0131mlarla toplumsal tarih, halk kimlikleri, k\u00fclt\u00fcr ve inan\u00e7lar tan\u0131mlanamaz.Bu temelde k\u00f6kleri G\u00f6beklitepe&#8217;ye uzanan kadim Anadolu Alevi halk kimli\u011fi ile Alevi-Bekta\u015fi k\u00fclt\u00fcr\u00fc kendinden sonra olu\u015fan Semavi dinler ile \u00e7\u00f6l \u00a0ve bozk\u0131r halklar\u0131n\u0131n \u00a0yerel nitelikli k\u00fclt\u00fcr ve inan\u00e7lar\u0131yla de\u011ferlendirilemez.<\/p>\n<p>Alevilik ; S\u00fcmer-Lulubi ,Hatti-Hitit,Hurri-Luvi,Guti,Turukku ve Urartu gibi kadim uygarl\u0131klar\u0131n \u00a0evren ve d\u00fcnyevi ya\u015famdan\u00a0 sa\u011fd\u0131klar\u0131\u00a0 binlerce y\u0131ll\u0131k bilimsel,k\u00fclt\u00fcrel ,sanatsal ve edebi \u00fcr\u00fcnlerine dayal\u0131\u00a0 bir k\u00fclt\u00fcr ve uygarl\u0131k birikimidir.Alevi-Bekta\u015fi\u00a0halk\u0131 bu kadim halklar\u0131n devam\u0131d\u0131r.S\u00f6z konusu uygarl\u0131klara ili\u015fkin \u00fcst kimlik belirten Hatti,Hitit, Hurri ve Luvi gibi adlar birer tanr\u0131 ad\u0131d\u0131r. Anadolu\u2019nun Akad D\u00f6nemi \u00e7ivi yaz\u0131lar\u0131ndaki kadim ad\u0131 \u201cKUR.<sup>URU <\/sup>HATT\u0130&#8221;, F\u0131rat-Dicle aras\u0131 topraklar\u0131n S\u00fcmerce ad\u0131 , K\u0130.ENGURRA\u2019d\u0131r.Bu adlarla Anadolu\u2019ya &#8220;Tanr\u0131 ve H\u00fcnkar Yurdu&#8221; denilmi\u015ftir. Hatti ve Hitit\u00a0inan\u00e7lar\u0131nda \u00fclke topraklar\u0131 F\u0131rt\u0131na Tanr\u0131s\u0131\u2019n\u0131n m\u00fclk\u00fcd\u00fcr.G\u00fcnceli \u201cH\u00fcda\u201d olan \u00fclke tanr\u0131s\u0131 Hadat\u2019tan adlanan Hatti \u00dclkesinin halklar\u0131 tanr\u0131lar\u0131n\u0131 \u201cBin Tanr\u0131\u201d san\u0131yla anm\u0131\u015flard\u0131r.Bu tan\u0131mlama bin adet tanr\u0131 anlam\u0131 ta\u015f\u0131maz. Alevi-Bekta\u015fili\u011fin H\u0131z\u0131r Ali-Bin Ali adlar\u0131 S\u00fcmer ve Hattinin \u201cBin Tanr\u0131\u201d kavram\u0131n\u0131n \u00a0kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131d\u0131r .Bu kavram \u00a0\u201c<em>Binbir ad\u0131n vard\u0131r Biri Ali, Ali diye H\u00fcnkar Hac\u0131 Bekta\u015f-\u0131 Veli<\/em>\u201c\u00a0deyimi ile \u00a0H\u0131z\u0131r Ali, Binali ve \u201cBinbir donda ba\u015fg\u00f6steren Ali El M\u00fcrteza\u201d adlar\u0131yla ya\u015famaktad\u0131r.<\/p>\n<p>Semavi ad edinen dinler ge\u00e7mi\u015fin tanr\u0131 krallar\u0131n\u0131n yasalar\u0131 ve y\u00f6netim anlay\u0131\u015f\u0131na dayal\u0131 bask\u0131c\u0131 otoriter gelenekleri de\u011fi\u015ftirme ad\u0131na, yarat\u0131c\u0131 varl\u0131\u011f\u0131 evrenin sonsuzlu\u011funa g\u00f6nderip el\u00e7ileri arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla a\u00e7\u0131klanan de\u011fi\u015fmez kanun ve kurallarla d\u00fcnyaya h\u00fckmetmeye ba\u015flad\u0131lar. Buna kar\u015f\u0131n \u201cVarl\u0131\u011f\u0131n Birli\u011fi\u201d veya \u201cVahdet-i Mevcut\u201d ilkesine ba\u011fl\u0131\u00a0 Aleviler, evrenin kendi d\u0131\u015f\u0131ndaki soyut bir varl\u0131k taraf\u0131ndan yarat\u0131lmad\u0131\u011f\u0131na, evrenin ba\u011fr\u0131ndaki varl\u0131k alemini bizzat var eden, her varl\u0131kta\u00a0 haz\u0131r ve naz\u0131r olan ezeli ve ahiri bir varl\u0131k oldu\u011funa inan\u0131rlar.Alevi halklarla Semavi dinleri egemen k\u0131lan \u00e7\u00f6l kavimleri \u00a0ve k\u00fcresel g\u00fc\u00e7ler aras\u0131ndaki yirmi be\u015f as\u0131rl\u0131k k\u00fclt\u00fcrel \u00e7at\u0131\u015fman\u0131n temeli budur.Demokrasiyi, ayd\u0131nlanmay\u0131 ve uygar ya\u015fam\u0131 s\u0131n\u0131rlayan , toplumsal iradeyi belli ki\u015filerin\u00a0 , de\u011fi\u015fmez yasalar\u0131n , dini \u00a0tarikat ve ocaklar\u0131n iradesine teslim eden d\u00fc\u015f\u00fcncenin kayna\u011f\u0131 bu t\u00fcr olgulard\u0131r. S\u00fcmerler evrenin \u201cNamma Luli\u201d denilen karanl\u0131k bir deryadan do\u011fdu\u011funu, ate\u015f,hava su ve toprak \u00f6zl\u00fc er-di\u015fi tanr\u0131sal varl\u0131klar\u0131n bu deryadan s\u00fcd\u00fcr etti\u011fini belirtmi\u015f, evreni varl\u0131k deryas\u0131 Alevilikte Ser\u00e7e\u015fme Tanr\u0131 motifinin, er-di\u015fi varl\u0131klar Tanr\u0131-Tanr\u0131\u00e7a, Baba-Ana ve kad\u0131n erkek e\u015fitli\u011finin temeli olmu\u015ftur. S\u00fcmerler g\u00f6k ve f\u0131rt\u0131na tanr\u0131lar\u0131n\u0131n \u201c<sup>d.<\/sup>Eng\u00fcr\u201c ad\u0131yla tanr\u0131 \u0131rmaklar\u0131 olarak an\u0131lan F\u0131rat ve Dicle\u2019nin do\u011fdu\u011fu Anadolu da\u011flar\u0131n\u0131n \u00a0ba\u015f\u0131nda durduklar\u0131n\u0131 belirtmi\u015flerdir. S\u00fcmerce g\u00f6k AN,toprak K\u0130,evren ANK\u0130 ad\u0131yla tan\u0131mlanm\u0131\u015ft\u0131r.S\u00fcmerlerin kader tanr\u0131lar\u0131 ve \u201cElli Tanr\u0131\u201d san\u0131yla and\u0131klar\u0131 ilk yedi tanr\u0131s\u0131 AN-ANTU, ENL\u0130L-N\u0130NL\u0130L, ENK\u0130-N\u0130NK\u0130 ve Da\u011flar\u0131n Anas\u0131 N\u0130N HURSAG\u2019d\u0131r. Alevi-Bekta\u015fili\u011fin \u00fc\u00e7ler, be\u015fler, yediler \u00a0ve k\u0131rklar gibi \u015fifreleri S\u00fcmer-Hatti ve Hurri tanr\u0131lar\u0131na aittir (1).Alevi ad\u0131 Tanr\u0131 Enlil\u2019in &#8220;El&#8221;\u00a0 ad\u0131ndan, Bekta\u015fi ad\u0131, Hatti G\u00fcne\u015f Kursunda ifade edildi\u011fi gibi evreni ta\u015f\u0131yan bo\u011fa ve g\u00fcne\u015fin Zazaca \u00a0\u201cBo\u011fe-Tiji \u201c ad\u0131ndan kaynakl\u0131d\u0131r .\u00a0Hititlerin g\u00fcne\u015f kral -majeste anlam\u0131na gelen \u201c<sup>d<\/sup>UTUsi-m\u0131\u201d sanl\u0131 krallar\u0131 ile S\u00fcmer krallar\u0131n\u0131n\u00a0 bu temelden gelen \u201cPatesi\u201d sanlar\u0131 \u201cPette\u015f\u201d veya \u00a0\u201cBekta\u015f\u201d ad\u0131na d\u00f6n\u00fc\u015fm\u00fc\u015ft\u00fcr. (2)Hitit ve S\u00fcmer tanr\u0131lar\u0131 ile onlar\u0131n yery\u00fcz\u00fcndeki halifeleri olan krallar\u0131n tamam\u0131 \u00a0Bekta\u015fi ve Elifi ta\u00e7l\u0131\u00a0olarak tan\u0131mlanm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<p>Ezeli ve ebedi bir kitap olan evren okunmas\u0131 gereken ger\u00e7ek Hakk Kitap\u2019t\u0131r. S\u00fcmerler kad\u0131n erkek e\u015fitli\u011finin insan ve do\u011fa sevgisinin temeli olan Tanr\u0131-Tanr\u0131\u00e7a \u00e7iftine inanm\u0131\u015flar.G\u00f6k Tanr\u0131s\u0131\u2019na Enlil, k\u0131saca \u201cEl\u201d ve \u201cBel\u201d ,e\u015fine Ninlil-Mullisu (Nin Lele, Ma-a-Lola ), kitap i\u015flevli g\u00f6k ve yer tap\u0131naklara \u201cE\u2019.KUR-E\u2019.ANNA\u201d ad\u0131 vermi\u015flerdir.Alevili\u011fin \u201c<em>Ali dindir, Ali \u0130man,Ali Kitap Ali Kur\u2019an\u201d<\/em> dizeleri Arabistanl\u0131\u00a0 Ali\u2019yi de\u011fil evreni ye\u015ferten Tanr\u0131 EL\u2019i kavrat\u0131r. Tanr\u0131 \u201dEL\u201d geleneksel \u00a0Alevilikte \u201cYe\u015fil Elli&#8221; H\u00fcnkar \u00a0Hac\u0131 Bekta\u015f Veli\u2019yle\u00a0 sembolize edilmi\u015ftir. Pen\u00e7e-i Ali Abba ad\u0131 ,hayat\u0131 olu\u015fturan ilahi varl\u0131\u011f\u0131 tan\u0131mlamaktad\u0131r.<\/p>\n<p>Alevi-Bekta\u015fi k\u00fclt\u00fcr\u00fc ve\u00a0 inan\u00e7 rit\u00fcelleri tarihsel olarak G\u00f6beklitepe, Nevali \u00c7ori, \u00c7atalh\u00f6y\u00fck, gibi neolitik \u00a0k\u00fclt\u00fcrler ile S\u00fcmer, Hatti, Hitit,ve Hurri gibi kadim uygarl\u0131klar\u0131n yaz\u0131l\u0131 ve g\u00f6rsel \u00fcr\u00fcnlerinden izlenmektedir. G\u00f6beklitepe ile Hititlerin Ba\u015fkenti Hattu\u015fa\u2019daki Yaz\u0131l\u0131kaya A\u00e7\u0131k Hava Tap\u0131naklar\u0131\u00a0 S\u00fcmerce \u201cDUKU\u201d, Alevilikte \u201cTEKKE\u201d denilen tanr\u0131lar\u0131n \u00a0toplanma mekan\u0131 \u00a0olup,evrenin varolu\u015fu ve birli\u011fine dayal\u0131 K\u0131rklar\u0131n Cemi, Ayin-i Cem (Ayine-i \u00a0Sema), semah,Tekke Kaya ve cans\u0131z \u00a0duvar y\u00fcr\u00fctme ile \u00a012 tanr\u0131 ve \u00a0Z\u00fclfikar\u00a0 Ali gibi mitoslar\u0131n evreni kaynaklar\u0131n\u0131 sergilemektedir.Dolay\u0131s\u0131yla Alevi-Bekta\u015fi k\u00fclt\u00fcr ve inan\u00e7lar\u0131n\u0131n sa\u011f\u0131m kayna\u011f\u0131 evren ve \u00fczerinde ya\u015fanan do\u011fa,tarihi kaynaklar\u0131 ise Neolitik d\u00f6nem dahil, S\u00fcmer, Hatti, Hitit,Hurri ve Luvi gibi Anadolu-Mezopotamya uygarl\u0131k birikimidir.(2)<\/p>\n<p>\u0130nsanl\u0131k tarihinde krali erke ve kanunlar\u0131na \u00a0me\u015fruiyet kazand\u0131rma amac\u0131yla \u00a0s\u00f6ylemlerini tanr\u0131 kelam\u0131 haline getiren \u00e7ok say\u0131da tanr\u0131-kral \u00f6rne\u011fi vard\u0131r.Vahiyli kelam gelene\u011finin k\u00f6kenlerine y\u00f6nelik \u00a0en iyi \u00f6rneklerden birisi Babil Kral\u0131\u00a0 Hamurabi\u2019nin \u00fcnl\u00fc kara obelisk \u00fczerine \u00e7ivi yaz\u0131s\u0131yla \u00a0kaydettirdi\u011fi \u201c<em>bana bu kanunlar\u0131 G\u00fcne\u015f Tanr\u0131s\u0131 \u015eama\u015f yazd\u0131rd\u0131<\/em>\u201d c\u00fcmlesiyle \u00f6zetlenebilir. Bu c\u00fcmleden de anla\u015f\u0131labilece\u011fi gibi, G\u00fcne\u015f Tanr\u0131s\u0131 \u015eama\u015f\u00a0\u00a0hem tanr\u0131, hem de haberci cebrail donunda ki\u015file\u015ftirilmi\u015ftir. Dolay\u0131s\u0131yla S\u00fcmerlerden g\u00fcn\u00fcm\u00fcze Aleviler bu t\u00fcr tasar\u0131m ve uygulamalar\u0131 tarihten bizzat ya\u015fayarak bildiklerinden son kertede ortaya at\u0131lan d\u00fc\u015f\u00fcncelerin Cennet ve Hurrileri imgesine oturtulan Anadolu\u2019nun i\u015fgaline y\u00f6nelik oldu\u011funu bilerek semavi dinlere kar\u015f\u0131 durmu\u015f,s\u00fcrekli m\u00fccadele etmi\u015flerdir. Bu nedenle Alevilik evrenin varolu\u015fundan,insanl\u0131\u011f\u0131n kadim ge\u00e7mi\u015finden ve binlerce y\u0131ll\u0131k uygarl\u0131k\u00e7\u0131 k\u00f6klerinden\u00a0 soyutlan\u0131p \u00e7\u00f6l kavimlerinin Anadolu topraklar\u0131n\u0131 i\u015fgal amac\u0131yla kurgulad\u0131klar\u0131 dogma tasar\u0131mlara \u00a0\u00a0hapsedilemez.<\/p>\n<ol start=\"2\">\n<li><em>Kimi yazarlar ise Alevili\u011fin sosyal taban\u0131n\u0131n T\u00fcrk oldu\u011funu iddia ediyorlar ve Anadolu tezini \u00e7ok \u015fiddetli bir \u015fekilde ret ediyorlar. Bu reddiyelerine gerek\u00e7e olarak da inan\u00e7 k\u00f6klerini Ezidilikle ba\u011fda\u015ft\u0131r\u0131p onunda \u00fczerinden s\u0131\u00e7rayarak \u0130slam\u2019la ba\u011fda\u015ft\u0131r\u0131yorlar. Siz uzun y\u0131llardan beridir bu konuda ara\u015ft\u0131rmalar yapan emek harcayan fikir \u00fcreten bir Alevi ayd\u0131n\u0131 olarak bu olaya nas\u0131l bak\u0131yorsunuz?<\/em><\/li>\n<\/ol>\n<p>T\u00fcrk, K\u00fcrt, Laz, \u00c7erkez gibi kavramlar \u00a0evren ,ki\u015file\u015ftirilmi\u015f evreni varl\u0131klar, do\u011fan\u0131n varolu\u015fsal yap\u0131s\u0131 ve nitelikleriyle ili\u015fkili ancak, temelde belli y\u00f6releri ifade eden co\u011frafik kavramlard\u0131r. Ne T\u00fcrk, Ne K\u00fcrt, ne \u00c7erkez ne de Alevi adl\u0131 bir ki\u015fiden do\u011farak \u00e7o\u011falan bir toplum veya halk yoktur.Evren ve do\u011fay\u0131 d\u0131\u015flayan bu sav ,\u0131rk\u00e7\u0131-k\u00f6kten dinci topluluklara ve ideolojilere \u00f6zg\u00fcd\u00fcr. Zira t\u00fcr\u00fcm ve s\u00fcd\u00fcr\u00fcn kayna\u011f\u0131 evren ve do\u011fad\u0131r. T\u00fcrk kavram\u0131, Adriyatikten \u00c7in Seddi\u2019ne uzanan co\u011frafyay\u0131 kapsayak \u015fekilde siyaseten kurgulanm\u0131\u015f T\u00fcrkistan veya Avrasya\u2019y\u0131 tan\u0131mlayan bir \u00fcst kimlik alg\u0131s\u0131na oturtulmu\u015ftur. Ancak, bu co\u011frafyadaki halklar\u0131n hi\u00e7 biri kendilerini T\u00fcrk olarak tan\u0131mlamam\u0131\u015ft\u0131r. Kazak, Ba\u015fk\u0131rt, \u00d6zbek, Tatar,Uygur, Azeri,Sel\u00e7uklu,Osmanl\u0131 , Arnavut,Bo\u015fnak vb. halklar\u0131n \u00a0adlar\u0131 T\u00fcrk de\u011fildir. T\u00fcrk ,Anadolu Alevilerinin G\u00f6k-F\u0131rt\u0131na Tanr\u0131s\u0131n\u0131n \u00a0Luvice \u00a0Tarku \u2013Turukku Ali \u015feklinde okunan ad\u0131ndan ve ona makam olarak adanan Toros Da\u011f\u2019\u0131ndan sa\u011f\u0131lan ilahi bir isimdir.(3) K\u00fcresel g\u00fc\u00e7lerin tasar\u0131m\u0131 olan \u0130ttihat ve Terakki Hareketi Hititleri , ger\u00e7ekte Anadolu&#8217;nun asli sahipleri olan Alevileri Eti T\u00fcrkleri ad\u0131yla asimile etmeye \u00e7al\u0131\u015fm\u0131\u015f ,ard\u0131ndan S\u00fcmerleri de T\u00fcrk ilan etmi\u015ftir. Benzer \u015fekilde K\u00fcrt \u00a0ve K\u00fcrdistan kavramlar\u0131 da S\u00fcmer, Hitit ve Hurrilere aittir.K\u00fcresel g\u00fc\u00e7lerce ulus devlet olarak tasarlanan \u00a0K\u00fcrdistan Projesiyle \u201cKurmanc Halk Kimli\u011fi\u201d temelde bir Alevi kavram\u0131 olan \u201cK\u00fcrt\u201d ad\u0131yla \u00a0revize edilerek Alevilerin \u00a0asimilasyonu ama\u00e7lanm\u0131\u015ft\u0131r .S\u00fcmerce ,Hurrice \u00e7ift tepeli tanr\u0131 da\u011f\u0131n\u0131n ad\u0131\u00a0 \u201cKurti-Xorti\u201c ve \u201cKorte\u201d olarak okunan <sup>d.<\/sup>KUR veya <sup>d.<\/sup>HUR\u2019dur. Ancak, bu da\u011f Alevilerin bac\u0131 karde\u015f\u00a0 ziyaretleriyle de bilindi\u011fi gibi, \u00fczerindeki tanr\u0131 ve tanr\u0131\u00e7ayla birlikte \u201cXorte Lola\u201d ,&#8221;Xort-e Qemeri&#8221;, \u201cH\u0131z\u0131r Kerti\u011fi\u201d ,\u201cKert-e X\u0131z\u0131r-e Lola\u201d veya \u201cXorte Delal\/Tu LULU(Da\u011f Tanr\u0131lar\u0131)\u201d olarak okunmaktad\u0131r. S\u00fcmerce\u00a0 KUR da\u011f ve \u00fclke belirteci, \u201cDUKU\u201d kavram\u0131 \u00a0tanr\u0131lar\u0131n yaratma Evi\u2019nin ad\u0131d\u0131r. Tanr\u0131\u2019n\u0131n\u00a0 insani \u00a0dondaki ad\u0131 \u201dEl,Oli ,Ali\u201d,ona bend olan\u00a0 halk\u0131n ad\u0131 da Alevi\u2019dir. Tanr\u0131 Da\u011f\u0131 olan K\u00fcrt kavram\u0131n\u0131 kimlik edinmeye soyunanlar\u0131n \u00a0Alevi Tanr\u0131s\u0131 Ali\u2019nin k\u00fclt\u00fc olan \u00a0Alevili\u011fe ait inan\u00e7 ve rit\u00fcelleri de edinmesi gerekirdi.Ancak K\u00fcrt denilen ger\u00e7ekte Avrupa&#8217;dan gelen Becnavi ve Boht k\u00f6kenli halklar\u0131n din ad\u0131na ya\u015fad\u0131klar\u0131 tek \u015fey, Alevili\u011fi asimile eden i\u015fleviyle Siyasal \u0130slamd\u0131r.Bu anlay\u0131\u015f evrene, Hakk\u0131n ger\u00e7e\u011fine ayk\u0131r\u0131d\u0131r. Zira g\u00f6kteki varl\u0131k alemi namaz de\u011fil, semah d\u00f6nmektedir.G\u00f6k kubbe\u00a0 ba\u011fr\u0131ndaki varl\u0131k alemini kendi do\u011fal yap\u0131s\u0131 ve i\u015fleyi\u015fiyle birle\u015ftirmi\u015f, k\u00fclt\u00fcrel \u00f6z\u00fcyle insanl\u0131\u011fa \u201cVarl\u0131\u011f\u0131n Birli\u011fini\u201d kavratm\u0131\u015ft\u0131r. Siyasal \u0130slam ve onu kullanan k\u00fcresel g\u00fc\u00e7lerin tasar\u0131mlar\u0131nda \u201cAlevilik islam\u0131n mezhebidir\u201d dolay\u0131s\u0131yla, onlara g\u00f6re Aleviler kadim bir halk de\u011fildir,kendine \u00f6zg\u00fc vatan\u0131 ge\u00e7mi\u015fi ve tarihi yoktur\u201cgibi iddialar, Anadolu\u2019ya \u00a0sonradan gelen T\u00fcrk, Kurmanc ve Alevi \u0130slamc\u0131lar\u0131n \u00a0i\u015fgal ve asimilasyon amac\u0131yla\u00a0 ortakla\u015ft\u0131klar\u0131\u00a0 temel siyasi arg\u00fcmanlard\u0131r. Zira, \u0130slam \u00d6ncesi Anadolu Alevili\u011findeki Ali, Z\u00fclfikar, Hasan, H\u00fcseyin, Fat\u0131ma gibi ilahi ki\u015filikler t\u00fcm nitelik ve i\u015flevleriyle Siyasal \u0130slama adapte edilmi\u015f,bu yolla Anadolu i\u015fgal edilmi\u015ftir.<\/p>\n<p>\u0130slamdaki Allah, S\u00fcmer\u2019in er-di\u015fi varl\u0131\u011f\u0131 ifade eden \u201cAlli- Alle\u201d , \u201cEli \u2013HU\u201d veya Eli Homa\u2019dan ba\u015fka biri de\u011fildir.\u0130branice oldu\u011fu s\u00f6ylenen\u201cElohim\u201d ad\u0131 da \u201cTanr\u0131 Eli\u201c ile Zazaca tanr\u0131 kavram\u0131 \u201cHoma\u201ddan kaynakl\u0131d\u0131r. Ezidilik ve Alevilik semavi dinlerden binlerce y\u0131l \u00f6ncesi \u00a0var olan Anadolu&#8217;ya has k\u00fclt\u00fcr ve inan\u00e7lard\u0131r. Yabanc\u0131\u00a0 topluluklar bu co\u011frafyan\u0131n asli halklar\u0131 olan Alevi ve Ezidileri her f\u0131rsatta katletmi\u015f, k\u00fclt\u00fcr ve inan\u00e7lar\u0131n\u0131 karartm\u0131\u015flard\u0131r. Alevi ve Ezidi adlar\u0131 Hatti Halk\u0131n\u0131n \u201cAli\u201d ve \u201cYezdan\u201d \u015fekline giren G\u00f6k ve G\u00fcne\u015f Tanr\u0131s\u0131\u2019n\u0131n \u201cEl-Estan\u201d ad\u0131ndan kaynakl\u0131d\u0131r. Bunun gibi Alevili\u011fin \u201cBezm-i Elest\u201d kavram\u0131 da Hatti G\u00fcne\u015fiyle ifade edilmi\u015ftir.Alevili\u011fin \u201cAli-\u015eir-i Yezdan\u201d \u00a0ad\u0131, G\u00fcne\u015f Tanr\u0131y\u0131 , Alevi ve \u00a0Ezidi kavramlar\u0131n\u0131 i\u00e7erir.S\u00fcmer ve Hitit\u00e7e Anadolu Tanr\u0131lar Yurdu\u2019dur.Sanca\u011f\u0131 Hatti G\u00fcne\u015f Kursu olan bu \u00fclke Alevi-Ezidi adlar\u0131yla G\u00fcne\u015f Tanr\u0131s\u0131\u2019n\u0131n yurdudur.(4-5)<\/p>\n<ol start=\"3\">\n<li><em>Dini g\u00f6r\u00fc\u015fler bire bir ya\u015famla kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131 zaman do\u011frulu\u011fu ispatlanmayan d\u00fc\u015f\u00fcncelerden olu\u015fmaktad\u0131r. Ancak \u0130nan\u00e7 hem ahlaki olarak hem felsefi olarak iki ana koldan ya\u015fam\u0131n i\u00e7inden s\u00fcz\u00fcl\u00fcp gelmektedir. Kald\u0131 ki Ahlaki inanc\u0131n idealizmle pek alakas\u0131 da yoktur. Din ve \u0130nan\u00e7 ba\u011flam da bakt\u0131\u011f\u0131m\u0131z zaman Alevili\u011fi hangi zemine oturta biliriz?<\/em><\/li>\n<\/ol>\n<p>Alevilik, semavi ad edinen dinler gibi sabit bir kitaba ba\u011fl\u0131 bir din veya siyasi ama\u00e7lara hizmet eden bir \u00a0inan\u00e7 de\u011fildir.Alevili\u011fin kitab\u0131 \u201cYol, Erkan ve Ahlak Kurallar\u0131 \u201c evrenin varolu\u015fsal\u00a0 yasalar\u0131yla do\u011fa ve insan deneyimlerine dayan\u0131r. S\u00fcmer ve Hititlerin dini rit\u00fcelleri ile bayram t\u00f6renleri belli krali talimatnamelere ba\u011flanm\u0131\u015f, g\u00fcn\u00fcm\u00fczde \u201cErkanname\u201d ad\u0131n\u0131 alm\u0131\u015ft\u0131r. Alevilik ate\u015f,hava su ve toprak temelli evren ve do\u011fay\u0131 t\u00fcm nitelik ve i\u015flevleriyle ki\u015file\u015ftirip belli adlarla ifade etmi\u015ftir.Yunus\u2019un \u201csu,ate\u015f,hava ve toprakt\u0131r \u00f6z\u00fcm\u201d anlam\u0131ndaki<em> \u201cAb-\u0131,Nar-u,Bad-\u0131 Hak\u2019tan Var Oldum\u201d<\/em> dizeleri \u0130slam\u0131n evrenden soyut\u00a0 yarat\u0131c\u0131 varl\u0131k haline getirdi\u011fi \u00a0tanr\u0131 yakla\u015f\u0131m\u0131n\u0131 d\u0131\u015flar. Alevili\u011fin temel ilkesi \u201cVarl\u0131\u011f\u0131n Birli\u011fi\u201ddir. Bu ilkede \u201c<strong>Hakk Halkt\u0131r &#8211; Halk Hakkt\u0131r, M\u00fclk ve Egemenlik Halk\u0131nd\u0131r\u201d.<\/strong>Her insan kendi varl\u0131\u011f\u0131n\u0131n ve ya\u015fam hakk\u0131n\u0131n sahibi ve koruyucusudur. Alevilikte m\u00fclk\u00fcn ve egemenli\u011fin tanr\u0131 taraf\u0131ndan tayin edilmi\u015f mutlak bir vekili yoktur.Bu haklar \u00a0belli ki\u015filere ve kesimlere \u00a0devredilemez.Bu ilke evrene ve uygarl\u0131klar\u0131yla Anadolu\u2019ya yaz\u0131l\u0131d\u0131r. Anadolu Halklar\u0131 \u00fc\u00e7 k\u0131t\u2019an\u0131n ortas\u0131ndaki bu kadim topraklarda t\u00fcm d\u00fcnya halklar\u0131yla kar\u015f\u0131la\u015f\u0131p kar\u0131\u015farak, binlerle y\u0131l sava\u015f,i\u015fgal , katliam vb. deneyimler ya\u015fayarak bu ilkeleri \u00a0geli\u015ftirip \u00a0savunmu\u015flard\u0131r. Aleviler kaderci de\u011fildir. Tanr\u0131n\u0131n \u00e7ok \u00f6zelde belli ko\u015fullarda belli ki\u015fi ,ocak\u00a0 ve ailelerde ortaya \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131na, d\u00fcnyada \u00f6zel vekiller tuttu\u011funa, \u00fcst\u00fcn soya, sopa, \u0131rka ve insan haklar\u0131nda ayr\u0131cal\u0131\u011fa \u00a0izin verdi\u011fine asla\u00a0 inanmazlar. \u00c7\u00fcnk\u00fc bunlar insanl\u0131\u011f\u0131 b\u00f6len,\u00f6tekile\u015ftiren duygu ve d\u00fc\u015f\u00fcncelerin kayna\u011f\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>S\u00fcmerce ilk insan LULU\u2019nun\u00a0 yazd\u0131\u011f\u0131 \u201cLU=LU\u201d, \u201cLU =ULU\u201d oda e\u015fittir \u201cDUMU. LU. ULU. <sup>LU <\/sup>\u201c kavramlar\u0131 \u201cinsan=insan,insan=tanr\u0131, \u0130nsan ve tanr\u0131 e\u015fittir halk , vatan ve evren \u00a0\u201d i\u00e7eri\u011finde bu ulu yolun temel d\u00fcsturunu belirlemi\u015ftir. LULU diliyle \u201cYurttan Sesler\u201d gibi \u201c koro-demo\u201d, ortak toprak \u201cK\u00fcre\u201d ,k\u00fcrevi \u00e7ocuklar ile kubbe \u201cDumu\/Domus\u201d ve Tanr\u0131 El=SU\u00a0 temelli kavramlar k\u00fcresel \u00f6l\u00e7ekte \u201cDemokrasi\u201d kavram\u0131n\u0131n k\u00f6kenidir.Irk\u00e7\u0131 halklar ve dogma inan\u00e7lar bu t\u00fcr kavramlar\u0131 i\u00e7selle\u015ftiremezler.(2)<\/p>\n<ol start=\"4\">\n<li><em>Alevili\u011fin ( Yahudilik, Daudilik, \u0130sevilik, Muhammedilik) gibi g\u00f6ksel inan\u0131\u015flarla ili\u015fkileri veya \u00e7eli\u015fkileri konusun da neler s\u00f6ylemek istersiniz? \u00d6ncelik ve sonral\u0131k ba\u011flam\u0131nda Alevilik bu dinlerin veya inan\u00e7lar\u0131n \u00f6ncesinde mi yoksa sonras\u0131na m\u0131 d\u00fc\u015fer?<\/em><\/li>\n<\/ol>\n<p>Alevilik varolu\u015f\u00e7udur. Varolu\u015fsal olarak k\u00f6klerini evrenden, k\u00fclt\u00fcrel do\u011fu\u015f s\u00fcrecini\u00a0 Bezm-i Elestteki K\u0131rklar Meclisi\u2019inden yani,evrenin varolu\u015fundan al\u0131r.Semavi kelam, seman\u0131n veya g\u00f6klerin varolu\u015fuyla vard\u0131r.Kainat, Musevi-\u0130sevi ve \u0130slam dinlerinin do\u011fdu\u011fu s\u00fcre\u00e7lerde tekrar tekrar do\u011fmam\u0131\u015ft\u0131r ki, semavi dinler ile Hakk kelam\u0131 da sonradan do\u011fsun.Kutsal kelam\u0131n kayna\u011f\u0131 olan evren ve do\u011fa ezelidir ayn\u0131 \u015fekilde Alevilik de Tanr\u0131s\u0131 \u201cEl-Alem\u201d ile ezelidir. Bu nedenle \u201cEzel Ali-Ahir Ali\u201d diyoruz.Semavi dinler bir taraftan ilksel soyut bir yarat\u0131c\u0131y\u0131 \u00f6ne s\u00fcrer,di\u011fer taraftan insan donunda belli tarihlerde do\u011fumlu \u00f6l\u00fcml\u00fc olan, ad\u0131na tarih, keramet ve ya\u015fam hikayeleri yaz\u0131lan Nebilerin ge\u00e7mi\u015fini evrenin varolu\u015funa\u00a0 dayand\u0131r\u0131r. \u0130slam bilginleri \u00a0bu t\u00fcr ele\u015ftiriler kar\u015f\u0131s\u0131nda \u201ciki Muhammet var,biri tarihi \u015fahsiyet olarak Muhammet, di\u011feri Adem bal\u00e7\u0131k halinde iken Peygamber olan \u00a0Muhammet\u201da\u00e7\u0131klamas\u0131 yapar . Do\u011fu\u015f tarihi \u0130.S 7.YY olan \u0130slam\u0131 \u201cKal-u Beli\u2019den beri M\u00fcsl\u00fcman\u0131z\u201d c\u00fcmlesiyle \u00f6rt\u00fcp ezeli kelam yapmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131r. Eb-u Talib\u2019in o\u011flu Ali \u0130\u00e7in de benzer hikayeleri var . Arap Ali\u2019yi tanr\u0131la\u015ft\u0131rmak amac\u0131yla \u201dt\u00fcm ahir zaman peygamberleriyle gelen Ali\u201ddir der. \u00d6te yandan \u0130sa da \u00a0Zazaca babas\u0131z \u201cSe\u2019e\u201d anlam\u0131na gelen Hitit\u2019in I\u015f\u0131k Tanr\u0131s\u0131 \u201cSiu\u201d gibi \u00a0Tanr\u0131\u2019n\u0131n o\u011flu ilan edilmi\u015ftir. Musa denizleri yaran asas\u0131yla tanr\u0131sal g\u00fc\u00e7lere sahiptir.Ancak Pir Sultan \u201c<em>Ben Musay\u0131m sen Firavun, \u0130krars\u0131z \u015eeytan-\u0131 Lain<\/em>\u201d s\u00f6z\u00fcyle onun Anadolu topraklar\u0131n\u0131n i\u015fgaline y\u00f6nelen Firavun oldu\u011funu fa\u015f etmi\u015ftir.T\u00fcm bu kimlikler ger\u00e7ekte \u00e7e\u015fitli \u00f6rt\u00fclerle gizemli hale getirilen ki\u015file\u015ftirilmi\u015f evreni varl\u0131klar, do\u011fa ve do\u011fa \u00fcst\u00fc g\u00fc\u00e7lerle ili\u015fkilidir.Bu temelden yakla\u015f\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda \u00e7\u00f6l kavimlerinin, Cennet\u2019in halklar\u0131 olan S\u00fcmer, Hatti, Hitit, Hurri ve Luvi gibi Alevi halklar\u0131n binlerce y\u0131l \u00f6nce olu\u015fturdu\u011fu mitolojileri Anadolu halklar\u0131 \u00fczerinde k\u00fclt\u00fcrel, ekonomik ve siyasi hegemonya\u00a0 olu\u015fturma amac\u0131yla\u00a0 yeniden\u00a0 d\u00fczenledi\u011fi\u00a0 sonucu \u00e7\u0131kar. Toplumsal ihtiya\u00e7lara cevap vermeyen kanunlar gibi, din kitaplar\u0131n\u0131n da zamana ve ihtiya\u00e7lara g\u00f6re kimi de\u011fi\u015fiklikler ve yorumlara konu edildikleri \u00a0yads\u0131namaz bir ger\u00e7ekliktir. \u00d6rne\u011fin Tevrat\u2019taki \u201cNe\u015fideler Ne\u015fidesi\u201d gibi \u015fark\u0131 ve \u015fiirlerin S\u00fcmer tabletlerindeki ilahilerle ayn\u0131 i\u00e7erikte olduklar\u0131 anla\u015f\u0131l\u0131nca son bask\u0131lardan \u00e7\u0131kar\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Son zamanlarda Tevrat\u0131n siyasal bir tarih kitab\u0131 oldu\u011fu alg\u0131s\u0131 yaratan Anadolu\u2019nun \u0130\u015fgaline y\u00f6nelik Tekvin,Bab.15 deki \u201cvadedilmi\u015f kutsal topraklara\u201d \u00a0ili\u015fkin b\u00f6l\u00fcmleri \u00a0de \u00e7\u0131kar\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<p>S\u00fcmer ilahiyat\u0131 b\u00fct\u00fcn k\u00fclt\u00fcrel \u00f6rgeleriyle \u00e7a\u011flar\u0131 a\u015farak g\u00fcn\u00fcm\u00fcze gelmi\u015ftir.Bu temel yok say\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda semavi denilen dinlerin temelleri \u00a0\u00e7\u00f6ker.S\u00fcmer Tanr\u0131s\u0131 Enlil ikonografik tasvirleriyle \u0130ran\u2019da kanatl\u0131 g\u00fcne\u015f donundaki Ahura Mazda,Anadolu\u2019da g\u00fcvercin donunda (ger\u00e7ekte kartal) u\u00e7an H\u00fcnkar Hac\u0131 Bekta\u015f-\u0131 Velidir. Luvilerin Anni Masanni denilen b\u00fcy\u00fck tanr\u0131lar kavram\u0131 \u015fimdilerde \u201cH\u00fcda Maz\u0131n\u201d, Musevilikte \u201cMason\u201ddur. Dolay\u0131s\u0131yla Alevilik \u015eamanizm, \u0130sevi, Musevi. \u0130slam, Mani, Buda, \u0130slam ve Zerd\u00fc\u015ft gibi temellerden do\u011fmam\u0131\u015f, aksine bunlara temel kaynak olu\u015fturmu\u015ftur. (5).<\/p>\n<ol start=\"5\">\n<li><em>Alevili\u011fin Tarihsel ve toplumsal k\u00f6kenleri nereye kadar uzanmaktad\u0131r? Veya yaslanmaktad\u0131r?<\/em><\/li>\n<\/ol>\n<p>Alevili\u011fin tarihsel ve toplumsal k\u00f6kenleri Dicle-F\u0131rat aras\u0131 topraklarda yerle\u015fik d\u00fczene ge\u00e7en Anadolu k\u00f6kenli kadim halk ve uygarl\u0131klara dayan\u0131r.S\u00fcmerler LULU-DUMULU adl\u0131 F\u0131rat -Dicle halklar\u0131d\u0131r.Zaza-Lolan ve D\u0131m\u0131l\u0131j olarak da an\u0131lan bu halk \u00a0binlerce y\u0131l \u00f6nce oldu\u011fu gibi, \u00a0yine bu ilahi \u00a0sular\u0131n do\u011fu\u015f kaynaklar\u0131nda ya\u015famaya devam etmektedir. Enuma Eli\u015f adl\u0131 varolu\u015f destan\u0131 ilk insan\u0131n \u201cLulu\u201d ad\u0131yla an\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 \u00a0belirtir.Tanr\u0131s\u0131na Enlil(En-e Lola) \u201cAli\u201d veya \u201cEL\u201d ad\u0131n\u0131 veren de \u201cLulu\u201d adl\u0131 ilk insand\u0131r. Lulu veya Lolanlar\u0131n tamam\u0131 Kal-u Beli\u2019den beri Alevidir. Bu kavram \u201cEzel Ali\u201d denilen Enlil\u2019in \u201c<sup>d<\/sup>Kal\u201d ve \u201c<sup>d<\/sup>Bel\u201d sanlar\u0131na dayan\u0131r.Lulu \u2013D\u0131m\u0131li insan tanr\u0131s\u0131n\u0131n bin bir nitelik ve i\u015flevlerini Hatti,Hitit ,Hurri ,Lulubi, Guti ve Turukku gibi adlarla tan\u0131mlam\u0131\u015ft\u0131r.Dolay\u0131s\u0131yla S\u00fcmer-Hatti ve Hurriler\u00a0 D\u00f6neminde Anadolu\u2019nun kadim halklar\u0131 \u201cVarl\u0131\u011f\u0131n Birli\u011fi\u201d ilkesiyle Anadolu\u2019dan Basra K\u00f6rfezine,do\u011fuda \u0130ran \u2013Hazar Denizi , g\u00fcneyde Kuzey Suriye \u00a0topraklar\u0131nda ortak bir ya\u015fam s\u00fcrd\u00fcrm\u00fc\u015flerdir.\u00c7\u00f6l kavimlerinden Akad\u2019lar Dicle -F\u0131rat\u2019\u0131n orta\u00a0b\u00f6l\u00fcm\u00fcne i\u015fgalle yerle\u015ferek S\u00fcmer halk\u0131n\u0131n Anadolu\u2019yla \u00a0ili\u015fkisini kesmi\u015f, b\u00fcy\u00fck sular\u0131n kontrol\u00fcn\u00fc yitiren S\u00fcmer Devleti zamanla y\u0131k\u0131lm\u0131\u015f,ard\u0131ndan yerel halklar Anadolu ve Zagroslarda Hatti-Hitit,Guti-Lulubi ve Turukku gibi devletleri kurmu\u015ftur.Kral Sargon ile torunu Naram Sin D\u00f6nemi\u2019nde b\u00f6lge topyek\u00fcn ku\u015fatma alt\u0131na al\u0131nm\u0131\u015f ,buna kar\u015f\u0131n i\u00e7lerinde yedi kralla Lolanl\u0131lar\u0131n da bulundu\u011fu\u00a0 17 krall\u0131k Hatti Kral\u0131 Pamba\u2019n\u0131n komutas\u0131nda birle\u015ferek vatanlar\u0131n\u0131 savunmu\u015flard\u0131r.(6)<\/p>\n<ol start=\"6\">\n<li><em>Bug\u00fcn \u00fclkemiz de Gerek Alevi k\u00f6kenli ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar Gerek S\u00fcnni k\u00f6kenli ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar Gerek Diyanet, Gerek devlet kendi \u00f6zel kanallar\u0131ndan gerek sosyalist ve Marksistler gerekse \u00fcnlenmek isteyen insanlar o konuda ki\u015filer kendi yeterlili\u011fine ve yetkinli\u011fine bakmadan herkes \u00e7ala kalem Alevilik ile ilgili kitaplar yazmakta d\u00fc\u015f\u00fcncelerini ifade etmektedir. Bu anlam da Alevili\u011fin kayna\u011f\u0131na y\u00f6nelik yap\u0131lan bu \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 nas\u0131l buluyorsunuz?<\/em><\/li>\n<\/ol>\n<p>\u0130nsanlar\u0131n kitap yazmalar\u0131n\u0131 engelleyemeyiz ancak,dil,tarih ve dinler tarihi \u00a0gibi alanlarda pozitif bilim somut arkeolojik \u00a0veriler ve elde bulunan \u00a0k\u00fclt\u00fcr varl\u0131klar\u0131 \u00fczerinden de\u011ferlendirme yapmaktad\u0131r. Alevili\u011fe dair bu g\u00fcne kadar yaz\u0131lan kitaplar\u0131n \u00e7o\u011fu, \u00a0 Sel\u00e7ukludan g\u00fcn\u00fcm\u00fcze egemen olan i\u015fgalci g\u00fc\u00e7lerin belirledi\u011fi Siyasal \u0130slamc\u0131 politikalar kapsam\u0131nda olu\u015fturulan gelenek, g\u00f6renek ,keramet ve\u00a0 s\u00f6ylencelerden ibaret olan Alevi \u0130slamc\u0131 konular\u0131 kapsam\u0131\u015ft\u0131r.Palu\u2019ya ba\u011fl\u0131 Ba\u011f\u0131n Kalesini ge\u00e7ici \u00fcs yapan\u00a0 Sel\u00e7uklu Sultan\u0131 Alaattin Keykubat\u2019tan \u00a0ald\u0131klar\u0131 secerelerle \u00a0Muhammet ile Ali\u2019yi soy edinen \u0130slamc\u0131 ocaklar Alevili\u011fi k\u00f6ken olarak \u0130slama hapsederek Alevilerin kadim\u00a0 ana vatanlar\u0131 olan Anadolu\u2019daki\u00a0 halk kimli\u011fini , tarih ve k\u00fclt\u00fcrlerini \u00a0inkara , bu yolla, k\u00fcresel g\u00fc\u00e7lerin yap\u0131land\u0131rd\u0131klar\u0131 siyasal T\u00fcrk ve K\u00fcrt \u0130slam yap\u0131la\u015fmas\u0131 \u00a0i\u00e7inde eritilmesine neden oldular. Ancak bu gidi\u015f ciddi bilimsel \u00e7al\u0131\u015fmalar, sempozyum, panel, konferans ve\u00a0 sanal ortamda yay\u0131nlanan makaleler ve belgesel filmlerle ciddi bir \u015fekilde sorgulanma s\u00fcrecine girmi\u015ftir. K\u00fclt\u00fcr Bakanl\u0131\u011f\u0131na ba\u011fl\u0131 M\u00fclga K\u00fclt\u00fcr ve Tabiat Varl\u0131klar\u0131n\u0131 Koruma Genel M\u00fcd\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcnce 1998\u2019de yay\u0131mlanan \u201cK\u00fclt\u00fcrlerin Belle\u011fi Anadolu Afi\u015fi\u201d binlerce y\u0131ll\u0131k Alevi Halk kimli\u011fi ve k\u00fclt\u00fcr\u00fcn\u00fc arkeolojik eserlerle ortaya koymu\u015f,bu nedenle \u015fahs\u0131m yarg\u0131 konusu yap\u0131lm\u0131\u015ft\u0131.Bu \u00e7al\u0131\u015fmayla Anadolu Tanr\u0131lar\u0131,K\u00fcp\u00fc Dolu Kad\u0131nc\u0131k Ana, Hac\u0131 Bekta\u015f ,Hititli Geyikli Baba, , Mevlana, Hititler D\u00f6nemi ba\u011flama, tar, gitar semah, Mehter Tak\u0131m\u0131, Anadolu\u2019da yaz\u0131n\u0131n tarihi, ilk yaz\u0131lama \u00f6rnekleri, kavramlar , G\u00f6beklitepe\u2019den g\u00fcn\u00fcm\u00fcze uzanan Cem Evi gibi tarihi ger\u00e7ekler g\u00f6zler \u00f6n\u00fcne serilmi\u015ftir.(7) Ayn\u0131 \u015fekilde 24 y\u0131ldan beri s\u00fcrd\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fcm belgeli konferanslar kapsam\u0131nda haz\u0131rlad\u0131\u011f\u0131m 45\u2019er dakikadan 16 b\u00f6l\u00fcml\u00fck \u201cYOLUN EZEL\u0130\u201c program\u0131 2008-2009\u2019da YOL TV\u2019de yay\u0131nland\u0131. Alevi \u0130slamc\u0131 Ocaklarca halka Allah vergisi keramet olarak sunulan Anadolu tanr\u0131lar\u0131ndan kaynakl\u0131\u00a0 ejderha \u00f6ld\u00fcrme, aslan ve duvar y\u00fcr\u00fctme gibi mitolojik konular\u0131n S\u00fcmer ve Hitit D\u00f6nemine ait kaynaklar\u0131 ortaya konuldu. Bu yay\u0131n\u0131n ard\u0131ndan iktidar\u0131n \u201cAlevi A\u00e7\u0131l\u0131m\u0131\u201d ad\u0131 alt\u0131nda Alevi Ocaklar\u0131yla STK\u2019lar\u0131n\u0131 yan\u0131na \u00e7ekip g\u00fcndemi de\u011fi\u015ftirerek Yolun Ezeli Program\u0131n\u0131 \u00a0g\u00f6lgelemeye , Alevilerin tarihi \u00a0ger\u00e7e\u011fi \u00f6\u011frenmelerine engel olmaya \u00e7al\u0131\u015ft\u0131.<\/p>\n<p>Son yirmi y\u0131lda yaz\u0131lan kitaplar\u0131n \u00e7o\u011fu,Alevileri T\u00fcrk veya K\u00fcrt, Alevili\u011fi \u0130slam\u0131n Mezhebi, Alevili\u011fin mihrab\u0131ndaki Ezel Ali olan\u00a0 \u00a0H\u00fcnkar Hac\u0131 Bekta\u015f\u0131 Veli\u2019yi \u00a0de Ahmet Yesevi&#8217;den el alan T\u00fcrk-Arap karmas\u0131 bir ki\u015fi\u00a0 olarak sunmu\u015ftur. Ancak, Anadolu M\u00fczeleri, Paris Louvre, \u0130ngiltere Br\u0131tish ,Almanya Pergamon M\u00fczelerindeki eserler ile Hititlerin \u00a0K\u0131rklar Cemi\u2019ne ve Semaha ili\u015fkin \u00a0Yaz\u0131l\u0131kaya , Kargam\u0131\u015f ve Eflatunp\u0131nar\u00a0 an\u0131tlar\u0131 bu iddialar\u0131 yalanlamaktad\u0131r. H\u00fcnkar\u0131n kuca\u011f\u0131ndaki geyik ile elinin alt\u0131ndaki aslan Anadolu\u2019nun Hattiler D\u00f6nemi tanr\u0131 sembolleridir.Hac\u0131 Bekta\u015f Dergah\u0131 A\u015f Evi\u2019ndeki geyik ba\u015f\u0131, Ankara S\u0131hh\u0131ye Hatti Kursundaki geyiktir.Bir k\u0131s\u0131m Alevi \u0130slamc\u0131 yazar, Anadolu uygarl\u0131klar\u0131 kapsam\u0131nda yap\u0131lan a\u00e7\u0131l\u0131mlar\u0131 engellemek veya kad\u00fck etmek amac\u0131yla\u00a0 kitaplar\u0131n\u0131n kapa\u011f\u0131na\u00a0 Hitit-Luvi eserleri koyarak pirim yapmaya \u00e7al\u0131\u015fm\u0131\u015f,\u00a0 ancak i\u00e7eriklerinde Hitit ve Luvilerle ilgili tek bir sat\u0131r dahi yazamam\u0131\u015ft\u0131r. Baz\u0131 STK\u2019lar\u0131n ba\u015f\u0131na yerle\u015ftirilen\u00a0 ki\u015filer sipari\u015f \u00fczerine olu\u015fturulan TV programlar\u0131na \u00e7\u0131karak Alevilik \u201cHitit k\u00fclt\u00fcr\u00fc\u201dd\u00fcr demi\u015f, ancak, ayn\u0131 programlarda Hititlerle ilgili tek bir kelime etmeyerek \u201ceh buradan da bir \u015fey \u00e7\u0131kmaz\u201dgibi toplumsal alg\u0131lara neden olmu\u015flard\u0131r.<\/p>\n<p>Son y\u0131llarda kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131\u011f\u0131m \u00a0en garip konu \u015fudur; topluma ve ara\u015ft\u0131rmac\u0131lara a\u00e7\u0131k adres verildi\u011fi halde yakla\u015f\u0131k 100 y\u0131ldan beri Ankara Anadolu\u00a0 medeniyetleri M\u00fczesinde sergilenmi\u015f olan K\u0131rklar\u0131n Cemi , semazenler kurbanc\u0131lar,ba\u011flama ,tar ve gitar \u00f6rneklerinin Alevilerle ili\u015fkisi \u00fczerine \u015fahs\u0131m d\u0131\u015f\u0131nda herhangi bir kimse tek bir sat\u0131r yaz\u0131 yazmam\u0131\u015f, bizzat m\u00fczeleri gezdirdiklerim de adeta ger\u00e7ekle y\u00fczle\u015fmekten ka\u00e7\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r. 2016 \u015eubat ay\u0131nda \u00c7orumda yap\u0131lan Alevi \u00c7al\u0131\u015ftay\u2019\u0131na kat\u0131lan Hasan Klavuz, Mehmet Turan, Esat Korkmaz, Bekir \u00d6zg\u00fcr, S\u00fcleyman Zaman,Mehmet Tural, Serdar Tanal, \u0130lhan Cem Erseven,Cemal \u015eahin, Nurettin Aksoy Dede, Abbas Tan ve Ali Y\u0131ld\u0131r\u0131m gibi 30\u2019un \u00fczerindeki Dede, Pir, Seyit, ara\u015ft\u0131rmac\u0131-yazar \u00a0ve Alevi STK\u2019 lar\u0131ndan sorumlu ki\u015filer Alacah\u00f6y\u00fck ve Hattu\u015fa\u2019ya g\u00f6t\u00fcr\u00fclerek bizzat taraf\u0131mdan bilgilendirildikleri halde bunlardan Bekir \u00d6zg\u00fcr d\u0131\u015f\u0131ndakiler \u015fu ana kadar tek bir sat\u0131r a\u00e7\u0131klama yapmam\u0131\u015f, aksine, bu grupla hareket eden \u00a0baz\u0131 \u015fah\u0131slar \u00a0face ortam\u0131nda \u00c7orum Alevi \u00c7al\u0131\u015ftay\u0131yla ilgili resim ve a\u00e7\u0131klamalar\u0131 Yolun Ezeli Sitesinden \u00e7\u0131kar\u0131lmas\u0131n\u0131 talep etmi\u015ftir. Bu yakla\u015f\u0131m K\u00fcresel g\u00fc\u00e7lerin BOP ve \u0130l\u0131ml\u0131 \u0130slam Projeleri kapsam\u0131nda \u00a0devlet\u00e7e belirlenen Alevi politikas\u0131n\u0131n kimi STK ,\u00f6rg\u00fct ve Ocaklarla ortak bir anlay\u0131\u015f i\u00e7inde y\u00fcr\u00fct\u00fcld\u00fc\u011f\u00fcne y\u00f6nelik kan\u0131y\u0131 g\u00fc\u00e7lendirmi\u015ftir.<\/p>\n<ol start=\"7\">\n<li><em>\u0130nan\u00e7 bir \u00fcst yap\u0131 kurumu oldu\u011fu i\u00e7in s\u0131n\u0131flar ve uluslar \u00fcst\u00fc bir yap\u0131 olmas\u0131 gerekir. Alevilerin etnik k\u00f6keni konusu Aleviler d\u00e2hil herkesin zihnini me\u015fgul ediyor. Kimileri Alevili\u011fi sadece T\u00fcrklere has bir inan\u00e7 bi\u00e7imi olarak g\u00f6r\u00fcrken, kimileri de K\u00fcrtl\u00fc\u011fe indirgemek istiyor. Bu konularda ara\u015ft\u0131rmalar yapan bir akademisiysen olarak siz neler d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorsunuz?<\/em><\/li>\n<\/ol>\n<p>Aleviler Anadolu ve tabii uzant\u0131s\u0131 olan Mezopotamya\u2019n\u0131n asli sahipleri olan S\u00fcmer (Lulubi), Hatti, Hitit,Hurri ,Guti,Lulubu ve Turukku\u00a0 gibi kadim halklard\u0131r.Hattiler X\u0131dan- X\u0131d\u0131j -Lol\u0131j,Hurriler Hormek, Lulubiler Lolan-X\u0131dan, D\u0131m\u0131liler D\u0131m\u0131l\u0131j \u00a0gibi adlarla, S\u00fcmerli bir k\u0131s\u0131m Lulubiler Kengerli, Kangr\u0131 ,Eng\u00fcr\u00fc (\u00c7ank\u0131r\u0131 -Ankara) ad\u0131 verdikleri yerlerde kimi kendi kimlikleri ,kimi asimile olmu\u015f boyutlarda ya\u015famaya devam ediyorlar.\u00d6nemli bir k\u0131sm\u0131 J\u00f6nt\u00fcrk ve Pank\u00fcrt\u00a0 ad\u0131yla asimile edilmi\u015f bu halklar siyaseten etnik mana y\u00fcklenmi\u015f \u00a0\u201cK\u00fcrt\u201d veya \u201cT\u00fcrk\u201d kavramlar\u0131yla \u00a0tan\u0131mlanamazlar. Ancak ya\u015fl\u0131 Alevi ku\u015fa\u011f\u0131n gen\u00e7li\u011fe aktard\u0131\u011f\u0131 Aleviler \u201cHas T\u00fcrk ve \u201cHas K\u0131rd\u201dd\u0131r \u015feklindeki a\u00e7\u0131klamalar binlerce y\u0131l \u00f6ncesine uzanan baz\u0131 ger\u00e7ekleri dillendirmektedir. Zira \u201cHas T\u00fcrk\u201d kavram\u0131 , Hitit\u00e7e-Luvice \u201cHazzi Taru-Ko\/Hazzi Tarku\u201d,\u00a0 \u201cHas K\u0131rd\u201d veya \u201cHas K\u00fcrt\u201d ise \u201cHazzi Kurti\u201d \u015feklindeki \u00e7ift tepeli Tanr\u0131 Da\u011f\u0131\u2019n\u0131n ad\u0131d\u0131r.Bu kavramlar Anadolu\u2019ya sonradan giren halklar taraf\u0131ndan \u00fcst kimlik olarak a\u015f\u0131r\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Resmi tarih \u201cEKRAD\u201d kelimesini \u00e7o\u011ful olarak \u201cK\u00fcrtler\u201d gibi a\u00e7\u0131klamaktad\u0131r. Ancak ;EKRAD kelimesinin ba\u015f\u0131ndaki \u201cE\u201d S\u00fcmerce ev veya mekan belirtecidir.\u00d6rne\u011fin, E\u2019.Kur S\u00fcmer Tanr\u0131s\u0131 \u00a0Enlil\u2019in Da\u011f Tap\u0131na\u011f\u0131, E&#8217;.GAL saray demektir.Hitit\u00e7e \u00a0\u201cEn KUR <sup>T\u0130<\/sup> \u201c kavram\u0131 \u00fclkenin efendisini tan\u0131mlar.(8) . T\u00fcrkmen Ekrad\u0131\u00a0 gibi Osmanl\u0131 D\u00f6nemi kavramlar\u0131 \u201cT\u00fcrkmen- K\u00fcrt\u201d ad\u0131yla temel bir ikilemi ortaya koyar.Bu adlar \u00e7e\u015fitli \u00a0s\u00fcre\u00e7lerde bask\u0131 ve g\u00f6\u00e7e maruz kalan ayn\u0131 k\u00f6kenden halk\u0131n kimi zaman Toroslara,kimi zaman Zagroslara yerle\u015fmesi sonucu ald\u0131\u011f\u0131 ortak co\u011frafik adlard\u0131r. Za\u011fros ve Toroslar Tanr\u0131 Da\u011flar\u0131 olarak \u201cKarda\u201d ve \u201cTaruko\u201d ad\u0131yla an\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. T\u00fcrkmen -Kurd veya T\u00fcrkmen Ekrad\u0131\u00a0 kavramlar\u0131 bu da\u011flar\u0131n ortak adlar\u0131d\u0131r.Bu nedenle Kurmanci konu\u015fan herhangi bir a\u015firetin bulunmad\u0131\u011f\u0131 Karaman,Teke Sanca\u011f\u0131, Alanya ,Manavgat\u00a0 Ka\u015f ve Kastamonu gibi yerlerde K\u00fcrd-K\u00fcrdler ad\u0131yla ya\u015fayan Alevi a\u015firetler \u00fcst kimlik olarak \u201cT\u00fcrkman Ekrad\u0131-Y\u00f6r\u00fckan Taifesinden\u201d \u00a0an\u0131lm\u0131\u015flard\u0131r. (9)<\/p>\n<p>G\u00fcn\u00fcm\u00fczde K\u00fcrt ad\u0131na s\u0131rlanan halk \u0130.\u00d6.12 .YY.da Hitit Devletinin y\u0131k\u0131lmas\u0131yla Hellenlerin Karadeniz ve Ege sahillerini kolonize etmesi s\u00fcrecinde Firig ve \u00a0Ermenilerle birlikte Balkanlardan gelmi\u015ftir. Paflagon ve F\u0131le ad\u0131yla bilinen Ermeniler Kastamonu-Ta\u015fk\u00f6pr\u00fc civar\u0131nda Paflagonya ad\u0131 verilen \u00a0b\u00f6lgeye yerle\u015fmi\u015f, oradan Pers i\u015fgali s\u00fcrecinde do\u011fuya kayd\u0131r\u0131lm\u0131\u015flard\u0131r. Paflagon veya F\u0131le denilen halk, yerle\u015fti\u011fi Urmiye G\u00f6l\u00fc \u00e7evresinin\u00a0 S\u00fcmer ve Akadca\u00a0 ARMANU ad\u0131yla Ermeni, \u00a0Bacnavi ve Boht adl\u0131 boylar \u00a0ise \u0130ran\u2019daki\u00a0 KUR MANNA \u00a0b\u00f6lgesine yerle\u015ferek \u00a0Kurmanc ad\u0131n\u0131 alm\u0131\u015flard\u0131r. Kurmanclar\u0131n\u00a0 ata ad\u0131 \u015eerefname\u2018nin de belirtti\u011fi gibi Becnavi ve Boht topluluklar\u0131d\u0131r.(4)\u00d6te yandan Orta Asya\u00a0 halklar\u0131 Anadoluya Sel\u00e7uklu-Osmanl\u0131 ad\u0131yla gelmi\u015f, \u0130ttihat ve Terekki y\u00f6netimince Anadolu F\u0131rt\u0131na Tanr\u0131s\u0131\u2019n\u0131n Tarku ad\u0131yla T\u00fcrk ilan edilmi\u015f, Tevrat\u2019\u0131n \u201cTanr\u0131dan vaat edilmi\u015f toprak \u201c s\u00f6ylemi kapsam\u0131nda binlerce y\u0131ld\u0131r Anadolu\u2019yu i\u015fgale \u00e7al\u0131\u015fan Araplar ise i\u015fgal ettikleri Dicle-F\u0131rat kaynaklar\u0131nda \u201cEKRAD\u201d ad\u0131yla kamufle olmu\u015flard\u0131r. \u00a0Ancak Alevi olmayan halklarla dolu\u015fan b\u00f6lgede zaman i\u00e7inde kozmopolit bir yap\u0131 olu\u015fmu\u015ftur. Kurmanclar 3.Bin y\u0131ld\u0131r, Sel\u00e7uklu ve Osmanl\u0131lar yakla\u015f\u0131k bin y\u0131ld\u0131r buradalar. Bunlar halk olarak ne Alevi, ne \u00a0K\u00fcrt ne de T\u00fcrk de\u011fildirler.Ancak g\u00fcn\u00fcm\u00fcz T\u00fcrkleri ile Kurmanclar\u0131 kar\u0131\u015ft\u0131klar\u0131 yerli Anadolu halklar\u0131n\u0131n torunlar\u0131 say\u0131l\u0131rlar. Anadolu\u2019nun asli sahipleri olan Alevilerin \u00a0kendilerine has tarihi adlar\u0131 vard\u0131r.Bunlar\u0131 yok sayarak,Anadolu\u2019ya sonradan gelen topluluklar i\u00e7inde eritme politikas\u0131 g\u00fcden anlay\u0131\u015flar kabul edilemez.Osmanl\u0131 ve T\u00fcrkiye tarihi boyunca siyasal \u0130slam temelinde ortakla\u015fan yabanc\u0131 halklar daima iktidar olmu\u015f, Aleviler vatanlar\u0131ndaki bereketli topraklardan s\u00fcr\u00fclerek da\u011flar\u0131n ba\u015f\u0131nda ya\u015famaya mecbur\u00a0\u00a0edilmi\u015f,Anadolu&#8217;nun nimetlerinden, devletin y\u00f6netim, denetim, yasama ve yarg\u0131 erklerinden d\u0131\u015flanm\u0131\u015flard\u0131r. Irk\u00e7\u0131 bir ulusun\u00a0 h\u00fck\u00fcmranl\u0131k s\u00fcreci, kendinden daha g\u00fc\u00e7l\u00fc yeni bir \u0131rk\u00e7\u0131 ulusun olu\u015fturulmas\u0131na kadard\u0131r.Bu kapsamda T\u00fcrk ve K\u00fcrt \u0131rk\u00e7\u0131l\u0131\u011f\u0131 da zaman\u0131 gelince bitecektir.Yabanc\u0131 halklar binlerce y\u0131ld\u0131r Alevileri bu tasar\u0131mlar i\u00e7inde eritmeye \u00e7al\u0131\u015fm\u0131\u015flard\u0131r.G\u00fcn\u00fcm\u00fczdeki K\u00fcrt Siyasi varl\u0131\u011f\u0131\u00a0 \u00a0\u0130slam tabanl\u0131 Osmanl\u0131 -K\u00fcrt Derebeyli\u011finin ortak eseridir.<\/p>\n<p>Alevi kimli\u011finin evrensel ve tarihi boyutlar\u0131yla a\u00e7\u0131\u011fa \u00e7\u0131kmas\u0131n\u0131n \u00f6n\u00fcndeki en b\u00fcy\u00fck engellerden biri k\u00fcresel g\u00fc\u00e7lerin \u0131rk\u00e7\u0131 ulus tasar\u0131mlar\u0131 kapsam\u0131ndaki propagandalar\u0131, bir di\u011feri de\u00a0 Sel\u00e7uklulardan itibaren Alevilerle Kurmanclar\u0131n \u00a0i\u00e7inde \u00f6rg\u00fctlenmi\u015f Alevi-\u015eafii \u0130slamc\u0131 Ocaklard\u0131r. Bekta\u015fi Dergah\u0131\u2019 n\u0131n kapat\u0131lmas\u0131yla da bu ocaklar\u0131n bir k\u0131sm\u0131 T\u00fcrk\u00e7\u00fc ve K\u00fcrt\u00e7\u00fc faaliyetler i\u00e7ine girerek \u201cVarl\u0131\u011f\u0131n Birli\u011fi\u201d ilkesini \u00e7i\u011fnemi\u015f , Anadolu Alevili\u011finin H\u00fcnkar varl\u0131\u011f\u0131 olan\u00a0 Hac\u0131 Bekta\u015f\u2019\u0131 \u00a0Veli&#8217;yi \u00a0Ahmet Yesevi\u2019den El alm\u0131\u015f gibi g\u00f6steren T\u00fcrk-\u0130slamc\u0131 politikalarla k\u00fc\u00e7\u00fclt\u00fcp kendi \u00e7akma ocaklar\u0131n\u0131 Dergah d\u00fczeyine \u00e7\u0131karma yar\u0131\u015f\u0131na girmi\u015flerdir. Anadolu halklar\u0131n\u0131n ortak gelecekleri \u201cVarl\u0131\u011f\u0131n Birli\u011fi\u201d ilkesine dayal\u0131 Anadolu Alevi-Bekta\u015fi ve Ezidi k\u00fclt\u00fcr\u00fcd\u00fcr. \u0130slamc\u0131-Irk\u00e7\u0131\u00a0 yap\u0131la\u015fma bizzat i\u015fgal ve \u0131rk duygular\u0131n\u0131 g\u00fc\u00e7lendiren sava\u015f ve b\u00f6l\u00fcnme siyasetinin merkezindedir.<\/p>\n<ol start=\"8\">\n<li><em>Devletin ayakta tutulmas\u0131 i\u00e7in ba\u015flat\u0131lan Osmanl\u0131c\u0131l\u0131k ve \u0130slamc\u0131l\u0131k politikalar\u0131n\u0131n iflas etti\u011fi bir d\u00f6nemde bir darbeyle iktidar\u0131 ele ge\u00e7iren ve devletin yeni politikas\u0131n\u0131 T\u00fcrk\u00e7\u00fcl\u00fck olarak belirleyen \u0130ttihat\u00e7\u0131lar bakt\u0131lar ki, Anadolu\u2019yu hi\u00e7 tan\u0131m\u0131yorlar. O nedenle \u0130TF Genel Merkezi Anadolu\u2019daki etnik ve dini topluluklar\u0131n ara\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131 i\u00e7in bir \u00e7al\u0131\u015fma ba\u015flatt\u0131. Esat Uras Ermenileri, Arnavut k\u00f6kenli \u0130smail Naci Pelister (Habil \u00c2dem) K\u00fcrtleri ve Da\u011f\u0131stanl\u0131 bir \u00c7erkez olan Baha Said ise Alevi-Bekta\u015fileri incelemek \u00fczere g\u00f6revlendirildi. Onlar\u0131n bu canh\u0131ra\u015f \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131 sonucu ortaya \u00e7\u0131kan \u00fcr\u00fcnler belli. Toplumun kafas\u0131n\u0131n kar\u0131\u015fmas\u0131 biraz da onlar\u0131n bu \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131 ve \u00fcr\u00fcnleri sayesinde olmad\u0131 m\u0131?<\/em><\/li>\n<\/ol>\n<p>\u0130ttihat Terakki Partisi, K\u00fcrt Teali Cemiyeti ve Ermeni Ta\u015fnak Partisi gibi olu\u015fumlar k\u00fcresel g\u00fc\u00e7lerin Osmanl\u0131y\u0131 kendi i\u00e7inden \u00e7\u00f6kertmek amac\u0131yla kurgulad\u0131klar\u0131 \u201cIrk\u00e7\u0131 Ulus Devlet Modeli\u201dnin ilk n\u00fcveleri ve uygulama ara\u00e7lar\u0131d\u0131r.S\u00fcmer ve Hattilerden beri Alevi uygarl\u0131klar\u0131yla yo\u011frulan Anadolu topraklar\u0131\u00a0 Cennetin \u0130\u015fgali kapsam\u0131nda kurgulanan politikalr\u00a0 e\u015fli\u011finde i\u015fgale girmi\u015f, kadim Anadolu tanr\u0131lar\u0131 Musevi, Hellen,Roma, H\u0131ristiyan ve \u0130slam ad\u0131 alt\u0131nda ba\u015fka ad ve donlara asimile edilerek Alevi Halk varl\u0131\u011f\u0131 ve ya\u015fam bi\u00e7imi bir b\u00fct\u00fcn olarak \u00e7\u00f6kertilmek istenmi\u015f, ancak ba\u015far\u0131lamam\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<p>Osmanl\u0131, k\u00fcresel g\u00fcc\u00fcn 1789 devrimiyle\u00a0 ba\u015flatt\u0131\u011f\u0131\u00a0 k\u00fclt\u00fcrel, siyasi ve ekonomik projeler kapsam\u0131nda geli\u015ftirilen Ulus Devlet Modeliyle tasfiye edilmi\u015f ,Ruslar\u0131n Ermenilerle i\u015fbirli\u011fi sonucu Diyarbak\u0131r&#8217;a inmesiyle Bol\u015fevik \u0130htilali ger\u00e7ekle\u015ftirilmi\u015f, Rus tehlikesine kar\u015f\u0131 \u00f6nceden tasarlanm\u0131\u015f K\u00fcrdistan ve Ermenistan projelerinden vaz ge\u00e7ilerek g\u00fcn\u00fcm\u00fcz T\u00fcrkiyesine mevcut s\u0131n\u0131rlar\u0131 ve i\u015fleviyle onay verilmi\u015f,ancak bu onay\u0131n belli ko\u015fullara ba\u011fland\u0131\u011f\u0131 hususu devletin a\u015fa\u011f\u0131daki k\u00fclt\u00fcr, e\u011fitim, tarih , din ve ekonomi politikalar\u0131yla a\u00e7\u0131\u011fa \u00e7\u0131km\u0131\u015ft\u0131r.G\u00fcn\u00fcm\u00fczde iyice d\u0131\u015fa vuran \u00a0uygulamalar aras\u0131nda Anadolu Alevilerine y\u00f6nelik\u00a0 \u015fu konular \u00f6ne \u00e7\u0131kmaktad\u0131r.<\/p>\n<p>a-\u0130ttihat ve Terakki D\u00f6neminde Yunanl\u0131 Teodor Makridi ve \u00c7ek Hrozny\u2019e Hititlerin \u00a0 ba\u015fkenti Hattu\u015fa ve dini kent \u00a0Alacah\u00f6y\u00fckte yapt\u0131r\u0131lan kaz\u0131larla Hititlerin-Alevili\u011fin k\u00f6kenleri ara\u015ft\u0131r\u0131lm\u0131\u015f, Anadolu F\u0131rt\u0131na Tanr\u0131s\u0131\u2019n\u0131n Alacah\u00f6y\u00fck\u2019teki ad\u0131n\u0131n Ser\u00e7e\u015fme anlam\u0131ndaki \u201cTaruhini Ali\u201d veya \u201cTaruku Ali\u201d oldu\u011fu tespit edilmi\u015ftir.<\/p>\n<p>b-Anadolu\u2019da Baha Sait ,Yusuf Ziya Y\u00f6r\u00fckan gibi ki\u015filer arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla Alevi n\u00fcfusu ve \u00f6rg\u00fctlenmesi ara\u015ft\u0131r\u0131lm\u0131\u015f, Anadolu Alevileri ile Alevi \u0130slamc\u0131 guruplar irdelenerek \u00a0bat\u0131n\u0131n belirledi\u011fi s\u0131n\u0131rlar i\u00e7indeki Anadolu halk\u0131n\u0131n kesif olarak Alevi oldu\u011fu anla\u015f\u0131lm\u0131\u015f, Anadolu F\u0131rt\u0131na\u00a0 Tanr\u0131s\u0131n\u0131n \u00a0Turukku Ali ad\u0131 \u201cT\u00fcrk\u201d formunda \u00a0devlete ad yap\u0131lm\u0131\u015f,\u00a0 S\u00fcmer-Hatti ve Hititli Aleviler Eti T\u00fcrkleri ad\u0131yla ilan edilip Orta Asya T\u00fcrk\u00a0 ve T\u00fcrkmenleri\u00a0 alg\u0131s\u0131yla\u00a0\u00a0 asimilasyon kapsam\u0131na al\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<p>c-Alevilerin Anadolu uygarl\u0131klar\u0131ndan kaynakl\u0131 k\u00fclt\u00fcr ve uygarl\u0131k miras\u0131, Almanya\u2019dan ka\u00e7arak gelmi\u015f gibi g\u00f6sterilen ger\u00e7ekte bilin\u00e7li olarak g\u00f6nderilen Hititolog,Arkeolog , S\u00fcmerolog ve Filologlar\u0131n denetimine verilmi\u015f,Anadolu-Mezopotamya&#8217;da bilimsel \u00e7al\u0131\u015fmalarla tespit edilen t\u00fcm k\u00fclt\u00fcr ve uygarl\u0131k verileri bat\u0131n\u0131n lehine yorumlan\u0131p de\u011ferlendirilmi\u015f, bu kapsamda Alevi halk tarihi ile Alevili\u011fin de \u00f6rt\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc T\u00fcrk-\u0130slam k\u00f6kenli T\u00fcrkiye \u00a0tarihi olu\u015fturulup e\u011fitim ve \u00f6\u011fretime konulmu\u015ftur. Bu tasar\u0131mla Anadoludaki halklar\u0131n t\u00fcm\u00fc Orta Asya\u2019dan 1071\u2019de gelen T\u00fcrk Halk\u0131 ilan edilmi\u015f, Anadolu Uygarl\u0131klar\u0131n\u0131n tapusu \u00a0Hellenler \u00fczerinden bat\u0131ya verilmi\u015f,Aleviler ve di\u011fer yerli halklar da kendi vatanlar\u0131nda i\u015fgalci pozisyona d\u00fc\u015f\u00fcr\u00fclm\u00fc\u015flerdir.<\/p>\n<p>d-S\u00fcmerlerden beri Anadolu&#8217;nun asli sahibi olan Alevilerin ,k\u00fclt\u00fcrel siyasi ve ekonomik varl\u0131\u011f\u0131n\u0131n \u00e7\u00f6kertilmesi amac\u0131yla hilafetin kald\u0131r\u0131lmas\u0131 ad\u0131 alt\u0131nda ger\u00e7ekte S\u00fcmer ve Hititler D\u00f6nemi Anadolu tanr\u0131 mitoslar\u0131n\u0131 bat\u0131ya a\u015f\u0131ran H\u0131ristiyanl\u0131\u011f\u0131n Papal\u0131k Kurumu i\u00e7in tehlike olarak g\u00f6r\u00fclen Hac\u0131 Bekta\u015f-\u0131 Veli Dergah\u0131 ve ba\u011fl\u0131 kurumlar kapat\u0131lm\u0131\u015f, Hilafet \u015feklen kald\u0131r\u0131l\u0131p, yerine Diyanet \u0130\u015fleri Ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131 kurulmu\u015f, \u0130slam adeta devlet dini haline getirilmi\u015ftir.<\/p>\n<p>e-Alevilerin Nev\u015fehir Hac\u0131bakta\u015f \u0130l\u00e7esindeki Hac\u0131 Bekta\u015f-\u0131 Veli \u00a0Dergah\u0131n\u0131 geri istemeleri kar\u015f\u0131s\u0131nda CHP&#8217;li belediyeler \u00fczerinden Ankara\u2019da iki adet Ser\u00e7e\u015fme Cem Evi yap\u0131larak birisi Nak\u015fibendi yolakl\u0131 Veliyettin Ulusoy ve ba\u011fl\u0131 ki\u015filerin\u00a0 kullan\u0131m\u0131na a\u00e7\u0131lm\u0131\u015f ,Alevi-\u0130slam Ocaklar\u0131 pratikte Dergah d\u00fczeyine y\u00fckseltilmi\u015f, kimi Alevi-\u015eafii \u0130slamc\u0131 Ocakzadeler \u00a0CHP , HDP\u00a0ve Alevi STK&#8217;lar\u0131nda \u00f6nemli g\u00f6revlerin ba\u015f\u0131na getirilmi\u015flerdir.<\/p>\n<ol start=\"9\">\n<li><em>D\u00fcn\u00fcn Bat\u0131 d\u00fcnyas\u0131n\u0131 ikna etmek i\u00e7in ortaya at\u0131lan \u201cAlevilerin \u00f6zbe\u00f6z T\u00fcrkl\u00fc\u011f\u00fc tezi\u201d bug\u00fcn yap\u0131lan ara\u015ft\u0131rmalar sonucu ve bilimsel \u00e7al\u0131\u015fmalar \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131nda be tez hala varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcr\u00fcyor mu?<\/em><\/li>\n<\/ol>\n<p>Taru-Ga adl\u0131 bo\u011fa donuyla\u00a0 \u201cUlu \u00d6k\u00fcz\u201dden O\u011fuz Ka\u011fan\u2019a a\u015f\u0131r\u0131lan ad\u0131yla Orta Asyal\u0131 yap\u0131lan Alevi, asla Orta Asyal\u0131 T\u00fcrk de\u011fildir.Ancak \u201cHazzi Taru Ga Ali \u201d ad\u0131yla ger\u00e7ek \u201cHas T\u00fcrk\u201d, \u201cHazzi Kurti\u00a0 Ali \u201dad\u0131yla da \u201cHas K\u00fcrt\u201d de \u00a0Balkanlardan gelen Bacnavi ve Bohtlar\u00a0 de\u011fil, Anadolu Alevisidir.<\/p>\n<ol start=\"10\">\n<li><em>Tuhaf olan \u015fudur: Bug\u00fcn Kuzey ve G\u00fcney Azerbaycan\u2019da 30 milyondan fazla \u015ei\u00ee (Caferi) Azer\u00ee T\u00fcrk\u2019\u00fc var. Kerk\u00fck T\u00fcrkmenlerinin bir b\u00f6l\u00fcm\u00fc de Caferi\u2019dir. Bunlar\u0131n T\u00fcrk olduklar\u0131na bakarak Caferili\u011fin (\u015eiili\u011fin) k\u00f6k\u00fc eski T\u00fcrk inan\u00e7lar\u0131d\u0131r, diyen kimse yok. Alevili\u011fe gelince, bunlar\u0131n k\u00f6k\u00fc hemen hazar denizi \u00f6tesine ( T\u00fcrkl\u00fc\u011fe ba\u011flamak i\u00e7in ) g\u00f6t\u00fcr\u00fcle bilmektedir. Bu iddia, milliyet\u00e7ili\u011fin ve T\u00fcrk\u00e7\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcn etkisiyle ilk defa 1910\u2019da Baha Said taraf\u0131ndan ortaya at\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Daha sonra Fuat K\u00f6pr\u00fcl\u00fc, Bedri Noyan, Mehmet Er\u00f6z, \u0130rene Melikoff, Ahmet Ya\u015far Ocak ve daha bir\u00e7oklar\u0131 bu tezin ate\u015fli ve \u00f6d\u00fcn vermez savunucusu olmu\u015flard\u0131r. Alevili\u011fi T\u00fcrk, K\u00fcrt, Zaza veya Arap k\u00f6kenli herhangi bir etnik kimlikle a\u00e7\u0131klayabilir miyiz?<\/em><\/li>\n<\/ol>\n<p>Alevilik \u0131rklar \u00fcst\u00fc nitelikte olup, etnik temelli siyasi-toplumsal \u00f6rg\u00fctlenmeyi\u00a0 reddeder. Ancak, ortak k\u00fclt\u00fcr ve inan\u00e7 \u00a0dokusuna sahip kavimlerin varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 \u00a0ve halk olu\u015fumlar\u0131n\u0131 yads\u0131maz. Kavimlerin a\u015firetlerin ,halklar\u0131n ortak atas\u0131 halkt\u0131r, halk\u0131n ortak etnosu ate\u015f-hava-su ve toprakt\u0131r.E\u011fer varsa ki, d\u00fcnyadaki tek \u0131rk budur. Hitit\u00e7e Adamma=Ata-Ama (Baba-Ana), Adem -Hava,Lo-Le\u00a0 kavramlar\u0131 varl\u0131ksal \u00f6z\u00fc, er-di\u015fi varl\u0131\u011f\u0131 ,tanr\u0131 \u00e7iftini ortak atay\u0131 ,ate\u015f-hava ,su ve topra\u011f\u0131 tan\u0131mlar.<\/p>\n<p>Zaza,T\u00fcrk,K\u00fcrt,ve Alevi adlar\u0131 etnik kavramlar de\u011fil.Zazaca \u201cZA= b\u0131raza-dereza gibi\u201d , do\u011fmak,\u00a0 ZAZA = LULU= insan ve do\u011fadaki di\u011fer varl\u0131k \u00e7iftlerini\u00a0 kavrat\u0131r. Taru kavram\u0131 \u201cderya ,ate\u015f, su,dere,da\u011f, hava ,toprak,\u00fcz\u00fcm, a\u011fa\u00e7\u201d, KO ise da\u011f-k\u00fctle demektir.T\u00fcrk haline getirilen kavram\u0131n i\u00e7eri\u011fi budur.K\u00fcrt kavram\u0131 ise Zazaca \u2013S\u00fcmerce da\u011f kavram\u0131 Qur ,KUR veya HUR ,\u00e7ift tepeli\u00a0 Tanr\u0131 Da\u011f\u0131 <sup>d.<\/sup>KUR veya HUR\u2019dan kaynakl\u0131\u00a0 KUR-TU i\u00e7eri\u011findedir.Alevi ad\u0131, ilksel varl\u0131k deryas\u0131 veya Evreni Hayat Suyu\u2019nun\u00a0\u00a0 ba\u015f\u0131ndaki Tanr\u0131 Ali\u2019yi \u00a0kavrat\u0131r.Ali ate\u015f, hava, su ve toprak \u00f6zl\u00fc varl\u0131\u011f\u0131n asl\u0131d\u0131r.<\/p>\n<ol start=\"11\">\n<li><em>Alevilikte ki Ruhani \u00f6nderlik Arap\/\u0130slam inanc\u0131 i\u00e7inden \u00e7\u0131k\u0131p gelmedi\u011fi art\u0131k g\u00fcn gibi a\u015fik\u00e2r \u00e7\u00fcnk\u00fc \u0130slamiyet\u2019te ruhbanl\u0131k yok. Bu anlam da Alevi Ruhani \u00d6nderlerinin k\u00f6kleri nereye yaslan\u0131yor?<\/em><\/li>\n<\/ol>\n<p>Cennet ve Cehennemli \u00f6te d\u00fcnya inan\u00e7lar\u0131nda ruha \u00f6nderlik eden bir rehber vard\u0131r. Ancak, Hitit Krallar\u0131 Hakka y\u00fcr\u00fcy\u00fcnce (Hitit\u00e7e Aki olunca ) kendilerini yakarak tanr\u0131la\u015ft\u0131rm\u0131\u015flard\u0131r. Tevrat \u00e7\u0131k\u0131\u015fl\u0131 dinler ruhban s\u0131n\u0131f\u0131na sahiptir.Haham, Papaz, Molla, Seyit ve Seydalar m\u00fcritlerine cennet yolculu\u011funda rehberlik vaat ederler.\u00d6zellikle Alevi \u0130slamc\u0131 Dedeler S\u0131rat K\u00f6pr\u00fcs\u00fc\u2018nden ge\u00e7i\u015fte kendilerini rehber,taliplerin kurbanlar\u0131n\u0131 cezalar\u0131n\u0131n kefareti olarak g\u00f6r\u00fcrler.Halbuki Anadolu Alevileri \u00a0bu d\u00fcnyada Hakk ile Hakk olurlar,yarg\u0131 ve sorgular\u0131 meydanda, dergahta, divanda g\u00f6r\u00fclerek\u00a0 Hakka y\u00fcr\u00fcrler.Evleri onlara cennet, e\u015fleri huridir. D\u00fcnya, ya\u015fan\u0131lan olay ve olgular\u0131yla cennet ve cehennemin kendisidir.Cenneti ele ge\u00e7irip doyas\u0131ya semiren \u00a0g\u00fc\u00e7lerin \u00f6te d\u00fcnyadaki cennet vaatlerine inanmazlar. Anadolu Alevili\u011fi ruh g\u00f6\u00e7\u00fcnde devriyeleri esas al\u0131r.Ruh bin bir donda daima yeni bir varl\u0131\u011fa d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcr. \u00d6l\u00fcms\u00fczd\u00fcr, bu nedenle rehber aranmaz.<\/p>\n<ol start=\"12\">\n<li><em>&#8220;Alevili\u011fin Sosyal ve Toplumsal Zemini T\u00fcrkl\u00fckt\u00fcr&#8221; Diyenlere Prof. Dr. S\u00fcleyman Ulu\u011f \u00e7ok g\u00fczel bir cevap. Verdi dedi ki; &#8220;K\u0131z\u0131lba\u015fl\u0131k Orta Asya ve T\u00fcrkistan M\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131 aras\u0131nda \u00e7\u0131kmam\u0131\u015ft\u0131r. \u0130ran\u2019da \u00e7\u0131kt\u0131ktan sonra bile T\u00fcrkistan\u2019da yay\u0131lma ve kabul g\u00f6rme imk\u00e2n\u0131na sahip olmam\u0131\u015ft\u0131r. T\u00fcrkistan&#8217;daki T\u00fcrkmenler, \u00d6zbekler, Kazaklar, K\u0131rg\u0131zlar, Uygurlar, Tatarlar, Ba\u015fk\u0131rlar, Kafkaslardaki Balkarlar. Kara\u00e7aylar, Negaylar ve Kumuklar hi\u00e7bir zaman K\u0131z\u0131lba\u015f olmam\u0131\u015flar, hatta daima bu hareketin uza\u011f\u0131nda kalm\u0131\u015flard\u0131r. \u0130slam \u00f6ncesi T\u00fcrk inan\u00e7lar\u0131 ve \u015eamanl\u0131k K\u0131z\u0131lba\u015fl\u0131\u011f\u0131n ortaya \u00e7\u0131k\u0131\u015f\u0131nda etkili olsayd\u0131 bu hareketin \u0130ran\u2019da de\u011fil, T\u00fcrkistan\u2019da ortaya \u00e7\u0131kmas\u0131, en az\u0131ndan oradaki T\u00fcrk kavimleri aras\u0131nda yay\u0131lmas\u0131 ve tutunmas\u0131 gerekirdi. H\u00e2lbuki b\u00f6yle bir \u015fey s\u00f6z konusu de\u011fildir. \u0130ran&#8217;a kom\u015fu olan T\u00fcrkmenistan T\u00fcrkmenleri bile \u015eii ve K\u0131z\u0131lba\u015f olmu\u015f de\u011fillerdir. \u201cK\u0131z\u0131lba\u015fl\u0131k, T\u00fcrk milli karakterine ve ruhuna uygun idi ve o ruhtan \u00e7\u0131km\u0131\u015ft\u0131 da\u201d neden oralarda tutulmad\u0131?&#8221; Alevlerin 20&#8217;ci asra gelinceye kadar eski T\u00fcrk inan\u00e7lar\u0131n\u0131 devam ettirdikleri ve \u015eamanl\u0131\u011fa ba\u011fl\u0131 olduklar\u0131 yolunda hi\u00e7bir iddialar\u0131 olmam\u0131\u015ft\u0131r. K\u0131z\u0131lba\u015fl\u0131\u011f\u0131n k\u00f6k\u00fcn\u00fcn \u0130slam \u00f6ncesi T\u00fcrk inan\u00e7lar\u0131 ve \u015eamanl\u0131k oldu\u011funu iddia eden Bedri Noyan ve \u0130zzettin Do\u011fan gibi bug\u00fcnk\u00fc K\u0131z\u0131lba\u015f ve Bekta\u015f\u00ee \u00f6nderlerinin ileri s\u00fcrd\u00fckleri g\u00f6r\u00fc\u015flerin daha evvelki dedelerin ve babalar\u0131n akl\u0131ndan neden ge\u00e7medi\u011fini de sormak gerekir?\u201d Evet Hocaya kat\u0131larak ayn\u0131 soruyu bu dedelere bizde soruyoruz neden? Ve bu konuya siz nas\u0131l bak\u0131yorsunuz?<\/em><\/li>\n<\/ol>\n<p>Anadolu d\u00fcnya uygarl\u0131klar\u0131n\u0131n merkezindedir.\u00dc\u00e7 k\u0131t\u2019adan halklar buradaki evreni \u0131\u015f\u0131\u011fa, k\u00fclt\u00fcr ve uygarl\u0131k nimetlerine\u00a0 ko\u015fmu\u015f, kimi bar\u0131\u015f\u00e7\u0131l s\u0131zmalar d\u0131\u015f\u0131nda genelde i\u015fgale y\u00f6nelmi\u015ftir. Orta Asyal\u0131 halklardan baz\u0131lar\u0131 Roma, Bizans,Part, Med ,Pers \u00a0ve Sasani idaresine girdiklerinde onlar\u0131n ordular\u0131nda paral\u0131 asker olarak g\u00f6rev ald\u0131lar,Sel\u00e7uklular\u00a0 \u0130ran\u2019da tutunamay\u0131p Arap ve Kurman\u00e7larla birlikte Anadolu\u2019yu i\u015fgal ettiler.Onlar\u0131n Anadolu\u2019ya Asya\u2019dan ta\u015f\u0131d\u0131klar\u0131 \u015faman k\u00fclt\u00fcrden bug\u00fcn eser yoktur. Alevilik i\u00e7in birer model olarak sunulan Asyan\u0131n \u015famanlar\u0131, baks\u0131lar\u0131 ve kamlar\u0131 bireysel bir tak\u0131m rit\u00fcel davran\u0131\u015flar sergilerler.\u00a0 Buna kar\u015f\u0131n Alevili\u011fin\u00a0 rit\u00fcelleri toplumsald\u0131r.Bunlar biri birilerine referans olu\u015fturamayacak kadar farkl\u0131 yap\u0131lard\u0131r. J\u00f6nt\u00fcrkler Anadolu ba\u011flamas\u0131n\u0131 , Ozanl\u0131k gelene\u011fini Orta Asya\u2019ya ve yayl\u0131 bir \u00e7alg\u0131 olan \u201ckopuz\u201da ba\u011flad\u0131lar.K\u00fclt\u00fcr Bakanl\u0131\u011f\u0131nda\u00a0Genel M\u00fcd\u00fcr olarak \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131m d\u00f6nemde \u00a0bu uygulamalara son vererek\u00a0\u00a0ger\u00e7ek\u00e7i yay\u0131nlar yapt\u0131m.Ancak yapt\u0131klar\u0131m yarg\u0131 konusu yap\u0131ld\u0131(10).Semah\u0131n Anadolu\u2019daki k\u00f6kenlerini Fikri Sa\u011flar, \u0130stemihan Talay , Ercan Karaka\u015f ve Ertu\u011frul G\u00fcnay gibi bakan olanlara anlatt\u0131m.\u0130\u00e7lerinden bir tek Ertu\u011frul G\u00fcnay resmi a\u00e7\u0131klama yaparak \u0130slamik iddialar\u0131 yalanlad\u0131.(11).Kemal K\u0131l\u0131\u00e7taro\u011flu\u00a0 ger\u00e7e\u011fi bildi\u011fi halde g\u00f6revi gere\u011fi susmaya devam ediyor.\u00a0Aleviler y\u00f6nlerini Anavatanlar\u0131 olan Anadolu\u2019ya ,bu topraklardaki binlerce y\u0131ll\u0131k tarihlerine ,atalar\u0131na ait k\u00fclt\u00fcr ve uygarl\u0131k miras\u0131na \u00e7evirip toplumsal varl\u0131klar\u0131na sahip \u00e7\u0131kmal\u0131d\u0131r. D\u00fcnyan\u0131n hi\u00e7bir halk\u0131 Aleviler kadar yaz\u0131l\u0131 bir tarihe, evrensel \u00f6l\u00e7ekte k\u00fclt\u00fcrel de\u011ferlere sahip de\u011fildir. S\u0131k s\u0131k kar\u015f\u0131la\u015f\u0131lan\u00a0 \u201cAlevili\u011fin yaz\u0131l\u0131 tarihi yoktur,s\u00f6ylence k\u00fclt\u00fcr\u00fcd\u00fcr\u201d s\u00f6ylemleri , bu topraklara at s\u0131rt\u0131nda gelip yerle\u015fik k\u00fclt\u00fcr\u00fcn nimetlerine konan bozk\u0131r \u00e7obanlar\u0131yla, 50 derece s\u0131ca\u011f\u0131n alt\u0131nda do\u011fal olarak F\u0131rat ve Dicle\u2019yi hayal eden \u00e7\u00f6l kavimlerinin safsatalar\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>Toplumsal \u00a0inan\u00e7lar\u0131n tanr\u0131,evren anlay\u0131\u015f\u0131, k\u00fclt\u00fcr ve ya\u015fam felsefeleriyle\u00a0 bir b\u00fct\u00fcnl\u00fck i\u00e7inde\u00a0 yans\u0131d\u0131klar\u0131 \u00a0ilk mekanlar\u00a0 tap\u0131naklard\u0131r.Tap\u0131naklar, tanr\u0131 k\u00f6\u015fk\u00fc olan evrenin yer k\u00fcredeki kozmik izd\u00fc\u015f\u00fcmleridir. Tabanlar\u0131yla \u00a0bah\u00e7e ve havuzlar\u0131\u00a0 d\u00fcnyay\u0131, tavan ve kubbeleri g\u00f6kleri, t\u00fcrl\u00fc varl\u0131klarla bezeli duvarlar\u0131 varl\u0131k alemini, ocaklar\u0131 Tanr\u0131 Oca\u011f\u0131n\u0131-G\u00fcne\u015fi, direkleri ulu da\u011flar\u0131 ve g\u00fcne\u015fi, dam \u00f6rt\u00fcleri evrenin ta\u015f\u0131y\u0131c\u0131lar\u0131n\u0131, \u00a0\u00a0tavan pencereleri tanr\u0131 ve evrenle ba\u011f\u0131m\u0131z\u0131 d\u00fc\u015feyde kuran d\u00fcnyan\u0131n merkezi veya\u00a0 g\u00f6be\u011fi imgesindedir. Alevilikteki Dar Rit\u00fcelleri bu nedenle Cem Evi\u2019nin merkezinde yap\u0131l\u0131r. Hac\u0131 Bekta\u015f-\u0131 Veli Alevi Asitanesi gibi merkezi dergahlarla Cem Evleri gibi geleneksel konutlar\u0131n mimari kurgular\u0131nda g\u00f6zlemlenen bu t\u00fcr kozmik tasar\u0131mlar\u0131n ilk \u00f6rnekleri\u00a0 Anadolu Neolitik yerle\u015fmelerinde ortaya \u00e7\u0131km\u0131\u015ft\u0131r. Nevali \u00c7ori Tap\u0131na\u011f\u0131 Alevi Cem Evlerinden farks\u0131zd\u0131r. Alevi-Bekta\u015fi k\u00fclt\u00fcr ve uygarl\u0131k d\u00fc\u015f\u00fcncesi G\u00f6beklitepe,Nevali \u00c7ori, \u00c7atalh\u00f6y\u00fck gibi\u00a0 Neolitik D\u00f6nem\u00a0 tap\u0131naklar\u0131nda filizlenmi\u015f, F\u0131rat-Dicle aras\u0131 topraklarda \u00a0evrensel boyutlara ula\u015ft\u0131\u011f\u0131 S\u00fcmer, Hatti-Hitit ve Hurri uygarl\u0131klar\u0131yla da\u00a0 eski d\u00fcnyan\u0131n temel k\u00fclt\u00fcr ve uygarl\u0131k birikimi haline gelmi\u015ftir.\u00d6zetle evreni Hayat A\u011fac\u0131\u2019n\u0131 temsil eden Alevi-Bekta\u015fi K\u00fclt\u00fcr\u00a0 \u00c7\u0131nar\u0131\u00a0 evreni \u00f6l\u00e7ekteki k\u00fclt\u00fcrel\u00a0 kurgusuyla Anadolu\u2019da ye\u015fermi\u015ftir.(12)K\u00f6kleri Orta Asya,g\u00f6vdesi Anadolu&#8217;da olan bir devletin ,halk\u0131n veya uygarl\u0131k \u00e7\u0131nar\u0131n\u0131n \u00a0uzun s\u00fcrede \u00a0ya\u015fama sans\u0131 yoktur.<\/p>\n<p>Her a\u011fa\u00e7 k\u00f6klerini dikildi\u011fi yere salar,o topra\u011f\u0131n havas\u0131,suyu ve aromas\u0131yla meyveye d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcr. Alevi-Bekta\u015fi Hayat A\u011fac\u0131n\u0131n g\u00f6vdesiyle k\u00f6kleri\u00a0 Anadolu\u2019dad\u0131r .Alevilerin \u201cHorasandan geldik\u201d deyi\u015fleri \u0130ran Horasan\u0131\u2019n\u0131 de\u011fil Hurri \u00dclkesi olan Anadolu\u2019yu i\u015faret eder.Bu s\u00f6ylem T\u00fck \u0130slamc\u0131 \u00e7evrelerin Alevileri, Hac\u0131 Bekta\u015f&#8217;\u0131, Mevlana&#8217;y\u0131 ,Arap ve\u00a0 \u015eia k\u00f6kenli kimlikler\u00a0ile \u00a0Yesevi \u00fczerinden T\u00fcrk ve Arap karmas\u0131 bir kimli\u011fe a\u015f\u0131rma amac\u0131na hizmet etmektedir.Aleviler Orta Asyal\u0131 T\u00fcrk de\u011fildirler.Orta Asya topraklar\u0131nda Alevili\u011fin k\u00fclt\u00fcrel k\u00f6kleri de yoktur. Ancak, Anadolu k\u00fclt\u00fcr ve inan\u00e7lar\u0131\u00a0 \u0130pek Yolu \u00fczerinden Hindistan ve \u0130\u00e7 Asya\u2019y\u0131 etkilemi\u015ftir.Pir Sultan\u2019\u0131n <em>\u201cBir yan\u0131m Yemen\u2019den Hint\u2019ten \u00e7evrilir<\/em>\u201cc\u00fcmlesi bu k\u00fclt\u00fcr\u00fcn en \u00e7ok etkiledi\u011fi b\u00f6lgeyi g\u00f6sterir. G\u00f6beklitepe, y\u0131lan bezekli direkleriyle \u201cY\u0131lanl\u0131 Da\u011f\u201d gibi alg\u0131land\u0131\u011f\u0131nda Zazaca \u201cKo-e Mara\u201d ad\u0131yla S\u00fcmer\u2019in Mari\u00a0 \u015eehri, K\u0131z\u0131l\u0131rma\u011f\u0131n Marasanda ad\u0131\u00a0 ile S\u00fcleyman Tap\u0131na\u011f\u0131\u2019n\u0131n \u00fczerine oturdu\u011fu Kud\u00fcs\u2019\u00fcn &#8220;Moriah Da\u011f\u0131&#8221; adlar\u0131n\u0131n zaman ve mekan olarak kaynak \u00a0referanslar\u0131n\u0131 ele verir.Kayseri Kani\u015f ve Erzincan Alt\u0131ntepe&#8217;deki \u00f6rneklerden bilindi\u011fi gibi , Mekke\u2019deki \u00a0Kabe Yap\u0131s\u0131 Hitit ve Ururtu tap\u0131naklar\u0131n\u0131n plan ve i\u015flevlerini yans\u0131t\u0131r. Hititlerin Anadolu\u2019daki Kammaliya Da\u011f\u0131 Hindiku\u015fda Himalaya\u2019d\u0131r. Anadolu Neoliti\u011finin bo\u011fa-inek simgeli \u00a0mitik tanr\u0131 tap\u0131nc\u0131 Hindistanda \u0130nek Tapk\u0131s\u0131\u2019d\u0131r.Budizm, Maniheizm Anadolu inan\u00e7lar\u0131n\u0131n Asya\u2019daki yerelle\u015fmi\u015f versiyonlar\u0131d\u0131r. Mani Iraktan i\u00e7 Asyaya\u2019ya giden bir ta\u015f\u0131y\u0131c\u0131d\u0131r.S\u00fcmer Alevisinin Dingir\u2019i\u00a0 Tengri, Tanr\u0131\u00a0 Enlil\u2019in bo\u011fa donu O\u011fuz, Eli Ad\u0131 Ali, \u00a0Anadolu\u2019nun \u201ctanr\u0131 tap\u0131nak ve bo\u011fa\u201d temelli \u201cDatta Kur.ra GAT\u201d\u0131, Dede Korkut, Tanr\u0131 Turukku Ali \u2018si de siyaseten T\u00fcrk yap\u0131land\u0131r. Dahas\u0131 \u0130skenderin Roman\u0131n, Sel\u00e7uklunun, Osmanl\u0131n\u0131n s\u00fcrg\u00fcnleri olarak \u0130ran Horasan\u2019\u0131na, Afganistan\u2019a Hazara\u2019ya,Kafiristan\u2019a, \u00d6zbekistan\u2019a T\u00fcrkmenistana, Girit\u2019e Balkanlara \u00a0g\u00f6\u00e7\u00fcr\u00fclenlerimiz \u00a0ata adlar\u0131 , k\u00fclt\u00fcr ve inan\u00e7lar\u0131yla oralarda yeniden var olmu\u015flard\u0131r. K\u00fclt\u00fcr ve inan\u00e7larda ilksel kaynak olarak \u00fcreten, onu yeni i\u015flevlerle pazarlayan, de\u011fi\u015ftirerek uygulayan, dahas\u0131\u00a0 ana kaynaklar temelinde tanr\u0131 ve dini ele ge\u00e7irip k\u00fcresel \u00f6l\u00e7ekte kullanan g\u00fc\u00e7ler ve \u00f6rg\u00fctler olu\u015fmu\u015ftur. Alevilik k\u00fclt\u00fcr ve uygarl\u0131k \u00fcreten evreni bir kaynakt\u0131r.Di\u011ferleri gibi yamal\u0131 boh\u00e7a de\u011fildir.Bu evrensel k\u00fclt\u00fcr t\u00fcm boyutlar\u0131yla ara\u015ft\u0131r\u0131l\u0131p \u00f6\u011frenilmeli \u00f6z\u00fcyle gelece\u011fe aktar\u0131lmal\u0131d\u0131r. K\u00fclt\u00fcr, uygarl\u0131k ve dinler tarihinin somut referanslar\u0131yla tan\u0131mlanmad\u0131\u011f\u0131 ,e\u011fitim ve \u00f6\u011fretim yoluyla aktar\u0131lamad\u0131\u011f\u0131 T\u00fcrkiye gibi geri b\u0131rakt\u0131r\u0131lm\u0131\u015f toplumlar Kud\u00fcs, Mekke ve Vatikan\u2019\u0131 kullanan k\u00fcresel g\u00fc\u00e7lere yem olmaktan kurtulamazlar.<\/p>\n<ol start=\"13\">\n<li><em>Aleviler aras\u0131nda bu milliyet\u00e7i tezleri bir yana b\u0131rak\u0131p i\u015fin \u00f6z\u00fcne d\u00f6nersek \u201cT\u00fcrk Alevi K\u00fcrt Alevi Zaza Alevi yoktur\u201d Peki nas\u0131l bir Alevi Vard\u0131r?<\/em><\/li>\n<\/ol>\n<p>Anadolu tanr\u0131s\u0131ndan a\u015f\u0131r\u0131lan ad ve i\u015flevleriyle Arap Ali yerine tanr\u0131ya \u201cEzel Ali-Ahir Ali\u201d diyenler ile Anadolu kadim halklar\u0131 ad\u0131na \u201cVarl\u0131\u011f\u0131n Birli\u011fi\u201d temelinde\u201cVarl\u0131\u011f\u0131m\u0131za, Birli\u011fimize ve Dirli\u011fimize\u201d diyenler ger\u00e7ek Alevidir. Di\u011ferleri her t\u00fcrl\u00fc \u0131rk,\u0131rk\u00e7\u0131 millet ve sanal ulus devlet fikirleriyle zehirlenmi\u015f \u201cVarl\u0131\u011f\u0131\u0131n Birli\u011fi\u201dnden kopmu\u015f, insan ve do\u011fay\u0131 katledip kirleten,demokrasi ve bar\u0131\u015f istemeyen i\u015fgalci-y\u0131k\u0131c\u0131,bozguncu \u00a0topluluklard\u0131r. Anadolu&#8217;da &#8221; T\u00fcrk , K\u00fcrt ve Arap Alevi vard\u0131r&#8221; iddalar\u0131\u00a0 \u015fu ger\u00e7eklerle \u00f6rt\u00fc\u015fmez.\u00a0 J\u00f6n T\u00fcrkler Alevileri asimile etmi\u015f \u00a0ancak kendileri Alevile\u015fmemi\u015flerdir. Yavuz\u2019dan itibaren Kurmanclar ile ba\u011fland\u0131klar\u0131 Abbasi k\u00f6kenli \u015eafii \u0130slamc\u0131 Ocaklar\u0131 Alevileri Siyasal \u0130slama ve Kurmanci diline asimile etmeye \u00e7al\u0131\u015fm\u0131\u015f, ancak kendileri asla Alevile\u015fmemi\u015flerdir. Araplar 1400 y\u0131ld\u0131r Anadolu Alevilerini bask\u0131 ve k\u0131y\u0131mlardan ge\u00e7irmi\u015f ancak Alevi olmam\u0131\u015flard\u0131r. Irklar \u00fcst\u00fc bir k\u00fclt\u00fcr ve uygarl\u0131k birikimi olmas\u0131na ra\u011fmen Anadolu\u2019ya giren halklar neden Alevili\u011fi se\u00e7memi\u015flerdir? diye bir soru sorulabilir.Sebebi \u015fudur.Yedi D\u00fcvel lakapl\u0131 Aleviler \u00e7a\u011flar boyunca \u00fc\u00e7 k\u0131t\u2019a halk\u0131yla sava\u015fm\u0131\u015f bu nedenle ard\u0131 kesilmeyen i\u015fgallere maruz kalm\u0131\u015ft\u0131r. \u00d6zellikle B\u00fcy\u00fck Hitit \u0130mparatorlu\u011funun \u0130.\u00d6.12 YY.da \u00e7\u00f6kmesiyle Hitit g\u00fcc\u00fc Tabal, Kummuh, Melittu, Samal,Gurgum ve\u00a0 Kargam\u0131\u015f gibi onlarca k\u00fc\u00e7\u00fck beyliklere d\u00f6n\u00fc\u015fm\u00fc\u015f, bu s\u00fcre\u00e7te Asur\u2019un yo\u011fun bask\u0131s\u0131na maruz kalan beylikler \u0130.\u00d6.550 civar\u0131nda siyasi etkinli\u011fini kaybetmi\u015ftir. Hititlerin siyasi varl\u0131\u011f\u0131n\u0131n bitmesiyle yabanc\u0131 budunlar Alevi halk\u0131 ile k\u00fclt\u00fcrel varl\u0131\u011f\u0131n\u0131n tamamen bitirilmesine y\u00f6nelmi\u015f, b\u00f6ylece Alevilik k\u00fclt\u00fcrel etkinli\u011fiyle toplumsal varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u0131rlamak zorunda kalm\u0131\u015ft\u0131r.Bu s\u00fcre\u00e7le birlikte Musevilik,\u0130sevilik ve \u0130slam\u0131 kullanan\u00a0 k\u00fcresel g\u00fc\u00e7lerin\u00a0 i\u015fgaline\u00a0 giren Anadolu Alevileri k\u00fclt\u00fcrlerini s\u0131rlayarak g\u00fcn\u00fcm\u00fcze ula\u015ft\u0131rabilmi\u015flerdir. \u00d6zetle hakim g\u00fcc\u00fcn yerli bir inanc\u0131 benimsemesi ,kendisini hakim k\u0131lan dini erkinden vazge\u00e7mesi anlam\u0131 ta\u015f\u0131r.Bin y\u0131ll\u0131k deneyimle Aleviler \u00fczerinde\u00a0 \u0130slam \u00fczerinden erk kuran Osmanl\u0131\u00a0 ile Kurmanclar bu nedenle Alevile\u015fmemi\u015flerdir. B\u00f6ylece\u00a0 T\u00fcrk Alevi, K\u00fcrt Alevi\u00a0 ve Arap Alevi ad\u0131yla bir topluluk ve halk yoktur.Bu s\u00f6ylemler T\u00fcrk, Kurmanc ve Arap \u0130slam siyasetini kar\u015f\u0131tl\u0131k i\u00e7inde me\u015frula\u015ft\u0131rmaya, Alevili\u011fi sadece bir inan\u00e7, Alevileri de mezhep boyutunda tutarak topraklar\u0131 \u00fczerinde erk kurmaya y\u00f6neliktir. T\u00fcrk\u00e7e, Kurmanci ve Arap\u00e7a konu\u015fan \u00a0veya konu\u015fmak zorunda b\u0131rak\u0131lan Alevi kesimler vard\u0131r, demek \u00a0daha do\u011frudur.<\/p>\n<p>14-<em>Mevcut Alevi \u00d6rg\u00fctlenmesi ve Alevilerin gelece\u011fi hakk\u0131ndaki ne d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorsunuz ?<\/em>.<\/p>\n<p>ALEV\u0130\u00a0 \u00d6RG\u00dcTLENMES\u0130 VE ALEV\u0130LER\u0130N GELECE\u011e\u0130:<\/p>\n<p>Son 20 y\u0131ll\u0131k Alevi \u00f6rg\u00fctlenmesi, toplumsal dokudaki geleneksel yap\u0131 ve resmi ideolojinin yaratt\u0131\u011f\u0131 k\u00fclt\u00fcrel ,dini ve \u0131rk\u00e7\u0131 yap\u0131la\u015fma nedeniyle do\u011fal olarak Alevi-\u0130slamc\u0131 bir temelde\u00a0 olu\u015fmu\u015ftur.Bu s\u00fcre\u00e7te projelerini tasarlad\u0131\u011f\u0131m Sivrialan A\u015f\u0131k Veysel Evi(1980), Banaz Pir Sultan Abdal K\u00fclt\u00fcr Merkezi ve \u00c7evre D\u00fczenlemesi (1993), Antalya Elmal\u0131 Abdal Musa K\u00fclt\u00fcr Merkezi (1993) ve\u00a0 Ankara Hac\u0131 Bekta\u015f-\u0131 Veli Anadolu K\u00fclt\u00fcr Merkezi (1994) gibi merkezler yurt sath\u0131ndan gelen Alevilerin \u00a0bulu\u015ftu\u011fu, \u00a0halk olarak ge\u00e7mi\u015flerini tarihi ve k\u00fclt\u00fcrel kaynaklar\u0131n\u0131 sorgulad\u0131klar\u0131, yurt sath\u0131ndan toplanan\u00a0 yaz\u0131l\u0131 ve s\u00f6zl\u00fc kaynaklarla fikirlerin tart\u0131\u015f\u0131l\u0131p harmanland\u0131\u011f\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnce odaklar\u0131 olarak i\u015flev g\u00f6rd\u00fc.Yurt i\u00e7i ve d\u0131\u015f\u0131ndaki Alevi-Bekta\u015fi STK\u2019lar\u0131 \u00a0da benzer bir yoldan y\u00fcr\u00fcd\u00fc.Ancak tarih boyunca k\u00fcresel g\u00fc\u00e7lerin\u00a0 i\u015fgal ve denetiminde\u00a0 kalan Alevi co\u011frafyas\u0131 g\u00fcn\u00fcm\u00fczde de BOP ve Il\u0131ml\u0131 \u0130slam projelerinin uygulama alan\u0131 i\u00e7inde kald\u0131.Bu kapsamda yerel halklara\u00a0 ana vatanlar\u0131na \u00a0ba\u011fl\u0131l\u0131k, insan ve do\u011fa sevgisi ve ortak savunma duygular\u0131 a\u015f\u0131layan Anadolu Alevili\u011fi ve onun ta\u015f\u0131y\u0131c\u0131s\u0131 olan halklar inkar,asimilasyon ve imha hedefine konulmu\u015f, T\u00fcrkiye&#8217;de devlet, siyasi iktidar, T\u00fcrk\u00e7\u00fc-K\u00fcrt\u00e7\u00fc muhalefet partileri , yurt i\u00e7i ve d\u0131\u015f\u0131 Alevi \u00f6rg\u00fctlenmesi Il\u0131ml\u0131 \u0130slam Projesiyle uyumlu \u015fekilde yeniden dizayn edilmi\u015ftir.K\u00fcresel sistemin t\u00fcm olanaklar\u0131yla ajite edip canland\u0131rd\u0131\u011f\u0131 Alevi \u0130slamc\u0131 Ocaklar\u0131n Anadolu\u2018nun Ezeli Tanr\u0131 Makam\u0131 olan Hac\u0131 Bekta\u015f-\u0131 Veli Dergah\u0131 ile Ezel Ali\u2019nin kendisi olan H\u00fcnkar Hazzi Bekta\u015f-\u0131 Veli\u2019yi Ahmet Yesevi\u2019den el alan do\u011fumlu-\u00f6l\u00fcml\u00fc bir ki\u015filik olarak \u00a0itibars\u0131zla\u015fla\u015ft\u0131rmaya devam etti\u011fi,buna kar\u015f\u0131n Alevi \u0130slamc\u0131 Ocaklar\u0131 Dergah alg\u0131s\u0131na oturtu\u011fu, Alevi STK\u2019lar\u0131n\u0131n \u00a0Alevilerin Anadolu topraklar\u0131ndaki kadim tarihlerini , k\u00fclt\u00fcrel miras\u0131n\u0131, ekonomik,siyasi ve k\u00fclt\u00fcrel sorunlar\u0131na y\u00f6nelik\u00a0 bilimsel \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 d\u0131\u015flayarak Dedeler Kurulu vb. yap\u0131larla Alevi Halk Sorununu\u00a0 sadece Cemevleri ve inan\u00e7 boyutuna daralt\u0131ld\u0131\u011f\u0131, Alevili\u011fi inan\u00e7, kadim halk olan Alevileri mezhep boyutuna \u00e7ekerek egemen g\u00fc\u00e7lerce istenen \u00f6l\u00e7\u00fclerde \u0131rk\u00e7\u0131 yap\u0131la\u015fmaya s\u00fcr\u00fckledikleri bir d\u00f6nem ya\u015fanmaktad\u0131r.Ancak, t\u00fcm bu tasar\u0131m ve uygulamalara ra\u011fmen Anadolu yerel halklar\u0131 ile Alevi gen\u00e7li\u011fi \u00a0kendilerine \u00a0a\u00e7\u0131lan uygarl\u0131k penceresinden ,bizler ve daha \u00a0bir \u00e7ok ki\u015finin\u00a0 sanal ortama y\u00fckledi\u011fi bilgi ve belgelerle binlerce y\u0131ll\u0131k ge\u00e7mi\u015fine bakarak,\u00a0 \u0130slam tabanl\u0131 T\u00fcrk-K\u00fcrt ve Alevi \u0130slam konseptlerini sorgulamaya\u00a0 ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<p>BOP. Hint-Avrupa ad\u0131yla\u00a0 adeta B\u00fcy\u00fck \u0130skender \u0130mparatorlu\u011funun canland\u0131r\u0131lmas\u0131na hizmet eden geni\u015f kapsaml\u0131 ve uzun vadeli bir projenin par\u00e7as\u0131d\u0131r. BOP ve Il\u0131ml\u0131 \u0130slam konsepti , T\u00fcrk ve K\u00fcrt ad\u0131yla biri birilerini me\u015frula\u015ft\u0131ran\u00a0 \u0131rk\u00e7\u0131 ulus\u00a0 yap\u0131la\u015fmas\u0131 i\u00e7inde bu yurdun asli sahipleri olan Alevileri ve di\u011fer kadim halklar\u0131 par\u00e7alayarak eritme, s\u00fcrekli sava\u015f ve ekonomik y\u0131k\u0131mlarla b\u00f6lgedeki toplumsal dinamikleri \u00e7\u00f6kertme i\u015flevi g\u00f6rmektedir. Diyanetin dini yap\u0131la\u015fmas\u0131yla paralel olarak i\u015flevlendirilen Alevi-Sunni \u0130slam Ocaklar\u0131 ve\u00a0 tarikatlar\u0131na\u00a0 verilen destekler, devletin Hac\u0131 Bekta\u015f Dergah\u0131\u2019n\u0131n kapal\u0131 tutulmas\u0131na y\u00f6nelik rezervi, bunun yerine Ankara&#8217;da &#8220;Ser\u00e7e\u015fme&#8221; ad\u0131yla T\u00fcrk-\u0130slamc\u0131 merkezler a\u00e7\u0131p sisteme uyarl\u0131 ki\u015filerin iradesine vermesi, K\u00fcrtlere verilen 1000 ki\u015filik Melle kadrosu ,Alevi Dedelerine maa\u015f, yerel halklar\u0131n \u0130slam bayra\u011f\u0131 alt\u0131na birle\u015fmesine y\u00f6nelik \u00e7a\u011fr\u0131lar,\u201dK\u00fcrtler ve T\u00fcrklerin millet, Alevilerin mezhep\u201d oldu\u011funa y\u00f6nelik siyasi s\u00f6ylemler T\u00fcrk, K\u00fcrt, Alevi \u0130slam ortakl\u0131\u011f\u0131nda \u0131rk\u00e7\u0131l\u0131\u011f\u0131 ve sava\u015f\u0131 canland\u0131rmaya y\u00f6nelik Il\u0131ml\u0131 \u0130slam Projesinin temel arg\u00fcmanlar\u0131 \u00a0ile uygulamalar\u0131d\u0131r. Bu tasar\u0131m ve uygulamalar kar\u015f\u0131s\u0131nda,Alevilerin kendilerine dayat\u0131lan Alevi \u0130slamc\u0131\u00a0 inan\u00e7 \u00f6rg\u00fctlenmesini a\u015farak \u00a0Anadolu topraklar\u0131n\u0131n asli sahibi halk olarak kendi siyasi ve k\u00fclt\u00fcrel \u00a0\u00f6rg\u00fctlenmesini \u00a0bilimsel temelde olu\u015fturmas\u0131, insan haklar\u0131 m\u00fccadelesinde \u00a0ortakla\u015faca\u011f\u0131 kesimlerle s\u00f6zde karde\u015flik hukuku yerine \u00f6ncelikle \u00a0e\u015fitlik hukukunu tesis ederek ekonomik, siyasi ve k\u00fclt\u00fcrel haklar\u0131n\u0131 g\u00fcvence alt\u0131na almas\u0131 gerekiyor.<\/p>\n<p>Hac\u0131 Bekta\u015f-\u0131 Veli\u2018nin Tanr\u0131 Makam\u0131\u2019ndan Alevilere ve Anadolu halk\u0131na\u00a0 verilen tarihi mesaj <em>\u201dBilimden gidilmeyen yolun sonu karanl\u0131kt\u0131r<\/em>\u201d \u00a0ve \u201c<em>Bir, \u0130ri ve Diri Olal\u0131m<\/em>\u201d direktifiyle \u00f6zetlenmi\u015ftir.Mevcut \u00f6rg\u00fctlenmede H\u00fcnkar\u2019\u0131n emrine uyulmam\u0131\u015f,dini \u00f6rg\u00fctlenmeye gidilerek halk\u0131m\u0131z \u00e7a\u011f\u0131n gerisine \u00a0, \u0130slamc\u0131 Ocak ve tarikatlar\u0131n a\u011f\u0131na d\u00fc\u015f\u00fcr\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fcr. Aleviler \u0130slamik ge\u00e7mi\u015fe, \u201cVarl\u0131\u011f\u0131n Birli\u011fini\u201d yok sayarak T\u00fcrk-K\u00fcrt-Arap\u00a0 \u0131rk\u00e7\u0131l\u0131\u011f\u0131 yapan Seyyid-i Saadet \u00a0Evlad-\u0131 Resulc\u00fc Ocak\u00a0 Kurumla\u015fmas\u0131na, resmi tarihe, Kud\u00fcs, Mekke ve Vatikan siyasetini ya\u015fatan k\u00fcresel g\u00fc\u00e7lerin iradelerine tak\u0131l\u0131 kalamazlar .\u0130nsan\u0131 Kabe ve K\u0131ble yapan Alevilerin \u00a0kendilerine\u00a0 ait olmayan k\u00fclt\u00fcr ve inan\u00e7lar\u0131 i\u015flev\u00a0 edinerek Anadolu Uygarl\u0131klar\u0131n\u0131 karartan , peygamber soylu has ,halk soylu \u00a0ham ervah temelinde insan haklar\u0131nda b\u00f6l\u00fcc\u00fcl\u00fck yapan ,dahas\u0131 el ve etek \u00f6pt\u00fcrerek halk\u0131m\u0131z\u0131\u00a0 a\u015fa\u011f\u0131layan Arap as\u0131ll\u0131 ocakzadelerin ay\u0131b\u0131ndan kurtulmas\u0131 gerekir. Alevilerin Alevi \u0130slamc\u0131 yap\u0131la\u015fma yerine modern ya\u015fam i\u00e7inde kendilerini \u00a0\u00f6zg\u00fcn kimlikleriyle s\u00fcrekli var edecek \u00e7a\u011fda\u015f bir toplumsal \u00f6rg\u00fctlenmeye , bunu sa\u011flayacak siyasi, tarihi ,k\u00fclt\u00fcrel ve bilimsel \u00a0kurumlar\u0131\u00a0 s\u00fcratle olu\u015fturmaya \u00a0ihtiya\u00e7lar\u0131 var. Bunun i\u00e7in bu konularla ilgili \u00a0Alevi ayd\u0131nlar\u0131 ve akademisyenlerinin \u00a0bir araya gelerek bilimsel temelde \u00e7a\u011fda\u015f \u00f6rg\u00fctlenme ilkelerini olu\u015fturmas\u0131 , bu kapsamda Alevi-Bekta\u015fi\u00a0\u00a0STK\u2019lar\u0131n \u00a0 bilim adamlar\u0131yla uzun vadeli\u00a0\u00a0ortak \u00a0\u00e7al\u0131\u015fma\u00a0 programlar\u0131 olu\u015fturmas\u0131, Anadolu Uygarl\u0131k birikimine dayal\u0131 tarihi ve k\u00fclt\u00fcrel kimlik ile \u00a0Anadolu&#8217;nun kadimden Tanr\u0131 Makam\u0131 olan \u00a0 H\u00fcnkar\u2019\u0131n \u201cBilim, K\u00fclt\u00fcr ve Ayd\u0131nlanma\u00a0 Oca\u011f\u0131n\u0131\u201d merkezine alan siyasi ,\u00a0 k\u00fclt\u00fcrel ,sosyal ve ekonomik \u00f6rg\u00fctlenme a\u011f\u0131 i\u00e7inde toplumsal sorunlar\u0131n\u0131 tan\u0131mlay\u0131p\u00a0 h\u0131zla \u00e7\u00f6z\u00fcm \u00fcretme \u00a0yoluna girmeleri gerekir. Bu temelde \u00fclkede giderek bozulan toplumsal bar\u0131\u015f\u0131n s\u00fcratle tesisi i\u00e7in ba\u015fta Aleviler olmak \u00fczere Anadolu halklar\u0131n\u0131n \u0130slam \u00f6ncesi uygarl\u0131k\u00e7\u0131 \u00f6zlerine d\u00f6nerek \u201cVarl\u0131\u011f\u0131n Birli\u011fi\u201d temelinde \u201cEvrensel K\u00fclt\u00fcr,Ortak Anavatan, Ortak Egemenlik, E\u015fit \u0130nsan Haklar\u0131 ve Ortak Y\u00f6netim\u201c ilkeleriyle ortakla\u015fan \u00a0demokrasi, tam ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131k\u00a0 ve varolu\u015f\u00a0 m\u00fccadelesi vermeleri gerekti\u011fi kan\u0131s\u0131nday\u0131m.<\/p>\n<p><strong>\u00a0<\/strong><\/p>\n<p>1-K.SOYER \u00a0-Ali\u2019nin S\u0131rr\u0131 \u00a0 http:\/\/\u00a0 <a href=\"http:\/\/www.yolunezeli.com\/?p=2031\">www.yolunezeli.com\/?p=2031<\/a><\/p>\n<p>2- K.SOYER &#8211; Anadolu Alevili\u011finin Evreni ve Tarihi Temelleri \u00a0 http:\/\/\u00a0 <a href=\"http:\/\/www.yolunezeli.com\/?p=2682\">www.yolunezeli.com\/?p=2682<\/a><\/p>\n<p>3- K.SOYER &#8211; T\u00fcrk Ad\u0131n\u0131n S\u0131rr\u0131 ve T\u00fcrkiye Ad\u0131n\u0131n Kayna\u011f\u0131 \u00a0 \u00a0http:\/\/\u00a0<a href=\"http:\/\/www.yolunezeli.com\/?p=2099\">www.yolunezeli.com\/?p=2099<\/a><\/p>\n<p>4- K.SOYER &#8211; Anadolunun Kadim Halklar\u0131 \u00a0 \u00a0http:\/\/\u00a0<a href=\"http:\/\/www.yolunezeli.com\/?p=1399\">www.yolunezeli.com\/?p=1399<\/a><\/p>\n<p>5- K.SOYER &#8211; Hatti G\u00fcne\u015fi ve Mum S\u00f6nd\u00fc Hikayesi \u00a0http:\/\/\u00a0 \u00a0<a href=\"http:\/\/www.yolunezeli.com\/?p=38\">www.yolunezeli.com\/?p=38<\/a><\/p>\n<p>6- K.SOYER &#8211; \u0130.\u00d6.3.Bin \u00c7ivi Yaz\u0131l\u0131 Belgelerde Anadolu Halklar\u0131<\/p>\n<p>http:\/\/\u00a0 <a href=\"http:\/\/www.yolunezeli.com\/?p=2000\">www.yolunezeli.com\/?p=2000<\/a><\/p>\n<p>7- K.SOYER &#8211; K\u00fclt\u00fcrlerin Belle\u011fi Anadolu Afi\u015fi \u00a0 http:\/\/\u00a0 <a href=\"http:\/\/www.yolunezeli.com\/?p=3788\">www.yolunezeli.com\/?p=3788<\/a><\/p>\n<p>8-Sedat ALP-Hitit \u00c7a\u011f\u0131nda Anadolu \u2013T\u00dcB\u0130TAK Yay,2005-sf,151<\/p>\n<p>9-Cevdet T\u00dcRKAY- Osmanl\u0131da Oymak , A\u015firet ve Cemaatlar \u0130\u015faret Yay.2001.Sf,102<\/p>\n<p>10-K.SOYER-Anadolu Halk Saz\u0131 Ba\u011flaman\u0131n K\u00f6keni \u00a0http:\/\/\u00a0<a href=\"http:\/\/www.yolunezeli.com\/?p=897\">www.yolunezeli.com\/?p=897<\/a><\/p>\n<p>11-K.SOYER-Devletin Alevi Kimli\u011fi ve Semah \u0130tiraf\u0131 \u00a0 http:\/\/www.yolunezeli.com\/?p=49<\/p>\n<p>12- K.SOYER -G\u00f6beklitepe ve Bir Yap\u0131n\u0131n S\u0131rl\u0131 Hikayesi \u00a0http:\/\/\u00a0<a href=\"http:\/\/www.yolunezeli.com\/?p=3501\">www.yolunezeli.com\/?p=3501<\/a><\/p>\n<p><strong>\u00a0<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>AYDINLAR VE AKADEM\u0130SYENLER ALEV\u0130L\u0130\u011e\u0130 TARTI\u015eIYOR \u00a0ADLI K\u0130TAPTA YER ALMAK \u00dcZERE \u00a0EZEL\u0130 DO\u011eANAY\u2019IN\u00a0 KEMAL SOYER\u2019E Y\u00d6NELTT\u0130\u011e\u0130 SORULAR VE YANITLARI 01.12.2016\/ANKARA Sevgili hocam genel olarak Alevili\u011fin bir tan\u0131m\u0131 var m\u0131? Varsa nedir? [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":3544,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_kadence_starter_templates_imported_post":false,"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-4412","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-genel"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.yolunezeli.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/4412","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.yolunezeli.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.yolunezeli.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.yolunezeli.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.yolunezeli.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=4412"}],"version-history":[{"count":19,"href":"https:\/\/www.yolunezeli.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/4412\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":8968,"href":"https:\/\/www.yolunezeli.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/4412\/revisions\/8968"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.yolunezeli.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/3544"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.yolunezeli.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=4412"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.yolunezeli.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=4412"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.yolunezeli.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=4412"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}