{"id":567,"date":"2012-12-22T11:58:53","date_gmt":"2012-12-22T11:58:53","guid":{"rendered":"http:\/\/www.yolunezeli.com\/?p=567"},"modified":"2022-01-08T13:49:01","modified_gmt":"2022-01-08T13:49:01","slug":"anadoluda-tapinak-cem-evi-mimarisi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.yolunezeli.com\/?p=567","title":{"rendered":"Anadolu\u2019da Tap\u0131nak-Cem Evi Mimarisi 22.12.2012"},"content":{"rendered":"<h5 style=\"text-align: right;\"><\/h5>\n<h3 style=\"text-align: left;\">Anadolu\u2019da Tap\u0131nak-Cem Evi Mimarisi 22.12.2012<\/h3>\n<h5 style=\"text-align: left;\">Kemal SOYER-Y.M\u0130MAR<\/h5>\n<p style=\"text-align: left;\"><span style=\"color: #ff0000;\">Uyar\u0131:Alevilikle ilgili i\u00e7erik Noter Onayl\u0131 telif hakk\u0131 taraf\u0131ma ait olup, izinsiz \u00e7o\u011falt\u0131lamaz,al\u0131nt\u0131 yap\u0131lamaz, kullan\u0131lamaz \u00a0<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: left;\">Anadolu\u2019da bilimsel kaz\u0131larla bulunabilen en eski tap\u0131nak \u00f6rnekleri \u0130.\u00d6.9-10.cu bin y\u0131la tarihlendirilen \u015eanl\u0131urfa Nevali \u00c7ori ,\u00a0G\u00f6beklitepe ve\u00a0\u0130.\u00d6.6.c\u0131 bine tarihli Konya \u00c7atalh\u00f6y\u00fck tap\u0131naklar\u0131 olup,Hatti-Hitit,Urartu d\u00f6nemi tap\u0131naklar\u0131n\u0131n onlarca g\u00fczel \u00f6rnekleri de a\u00e7\u0131\u011fa \u00e7\u0131kar\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.G\u00f6beklitepe bilinenin aksine ,uygarl\u0131klar\u0131n ana merkezinin g\u00fcney Mezopotamya de\u011fil, Anadolu oldu\u011funu ortaya koymu\u015ftur.<\/p>\n<p style=\"text-align: left;\">G\u00f6beklitepe Evreni Bir K\u00fclt Da\u011f\u0131 olarak Alevi-Bekta\u015fi Halklar\u0131n atalar\u0131nca in\u015fa edilmi\u015f, bir b\u00fct\u00fcn olarak toprak alt\u0131nda kalm\u0131\u015f olmas\u0131na ra\u011fmen \u00fczerindeki\u00a0 Alevi Ziyereti&#8217;yle kesintisiz\u00a0 olarak kutsanm\u0131\u015ft\u0131r. Tepenin \u00fczerindeki Dilek A\u011fac\u0131 tap\u0131nak merkezlerindeki tanr\u0131 \u00e7iftlerini-Hayat A\u011fac\u0131yla Evreni sembolize etmektedir. G\u00f6beklitepe Tap\u0131naklar\u0131 Anadolu&#8217;da bulunabilmi\u015f en eski Tanr\u0131lar Da\u011f\u0131 ve Makam\u0131 olarak E.KUR E&#8217;.ANNA, Hursag-Hursan ve DUKU adlar\u0131yla an\u0131lan, Alevili\u011fin &#8220;Evreni ve D\u00fcnyevi Varl\u0131\u011f\u0131n Varolu\u015f Evi-,Da\u011f\u0131, Cem Evi&#8221;,Tekke,Tekke Kaya, Asitane vb. dergahlar\u0131n\u0131n k\u00f6kenidir. Alevili\u011fin g\u00f6k tanr\u0131lar\u0131, Hac\u0131 Bekta\u015f, Kad\u0131nc\u0131k Ana, Evreni Ayin-i Cem, Semah, Deliklita\u015f, Cennet Ba\u011f\u0131, Horasan Postu, Varl\u0131\u011f\u0131n Do\u011fu\u015f K\u00fclt\u00fc ile Abba Rama mitoslar\u0131n\u0131n kaynaklar\u0131 G\u00f6beklitepe&#8217;dedir. Alevilerin geli\u015f yeri olarak belirttikleri Horasan S\u00fcmerce Tanr\u0131 Da\u011f HUR.SAG ,Tanr\u0131\u00e7a N\u0130NHURSAG Hitit\u00e7e HAZZ\u0130 adlar\u0131 temelinde Harsi&#8217;ya LOLU, Horasan-e XIZIR&#8217;i ,XIZIR KAL,HAZAR GOL ,HIZIR LALE, XIZIR-E LOLA, N\u0131nga X\u0131z\u0131r&#8217;i ve Haz\u0131r Baba adl\u0131\u00a0 k\u00fclt\u00a0 da\u011flar\u0131na\u00a0 sahne olan\u00a0 S\u00fcmer-Lulubi, Hatti-,Hurri \u00dclkesi Anadolu&#8217;dur. A\u015fa\u011f\u0131daki resimde g\u00f6r\u00fclen tap\u0131nak d\u00fczeni bin y\u0131llar\u0131n s\u00fcre\u011finde \u00a0mekan ve\u00a0 \u00a0 rit\u00fcelleriyle \u00a0Anadolu Alevi-Bekta\u015fi ve Cem Evlerine aktar\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<figure id=\"attachment_3461\" aria-describedby=\"caption-attachment-3461\" style=\"width: 320px\" class=\"wp-caption aligncenter\"><a href=\"http:\/\/www.yolunezeli.com\/wp-content\/uploads\/2012\/12\/g\u00f6bek-ba\u015f.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"size-full wp-image-3461\" src=\"http:\/\/www.yolunezeli.com\/wp-content\/uploads\/2012\/12\/g\u00f6bek-ba\u015f.jpg\" alt=\"G\u00d6BEKL\u0130TEPE\" width=\"320\" height=\"240\" srcset=\"https:\/\/www.yolunezeli.com\/wp-content\/uploads\/2012\/12\/g\u00f6bek-ba\u015f.jpg 320w, https:\/\/www.yolunezeli.com\/wp-content\/uploads\/2012\/12\/g\u00f6bek-ba\u015f-300x225.jpg 300w, https:\/\/www.yolunezeli.com\/wp-content\/uploads\/2012\/12\/g\u00f6bek-ba\u015f-65x50.jpg 65w\" sizes=\"auto, (max-width: 320px) 100vw, 320px\" \/><\/a><figcaption id=\"caption-attachment-3461\" class=\"wp-caption-text\">G\u00d6BEKL\u0130TEPE- \u00a0 \u00a0\u0130.\u00d6 9.000-9500<\/figcaption><\/figure>\n<p style=\"text-align: left;\">Projesi \u015fahs\u0131ma ait olan Ankara Dikmen Hac\u0131 Bekta\u015f Veli Anadolu K\u00fclt\u00fcr Merkezi&#8217;nin temeli 1994&#8217;de 50.bini a\u015fk\u0131n kat\u0131l\u0131mc\u0131n\u0131n huzurunda Demirel taraf\u0131ndan at\u0131lm\u0131\u015f, Demirel&#8217;in ard\u0131ndan k\u00fcrs\u00fcye \u00e7\u0131karak Alevili\u011fi &#8220;Anadolu&#8217;nun 10 Bin Y\u0131ll\u0131k \u00a0K\u00fclt\u00fcr ve Uygarl\u0131k Birikimi &#8221; olarak tan\u0131mlam\u0131\u015ft\u0131m.Bu a\u00e7\u0131klaman\u0131n ard\u0131ndan\u00a0 k\u00f6\u015fke \u00e7a\u011fr\u0131lm\u0131\u015f\u00a0 konunun s\u0131rl\u0131 \u00f6z\u00fcn\u00fc matara fomlu tanr\u0131\u00e7a idol\u00fcyle Demirel&#8217;e a\u00e7\u0131klam\u0131\u015f, 1999 y\u0131l\u0131nda Alevi-Bekta\u015fi K\u00fclt\u00fcr\u00fcne ili\u015fkin Hatti-Hitit,Nevali \u00c7ori\u00a0 ve \u00c7atalh\u00f6y\u00fck D\u00f6nemi eserleri, ba\u011flama,Ayini Cem, Semah, Evreni \u00a0\u0130dol -Kad\u0131nc\u0131k Ana, G\u00f6beklitepe \u00a0ve Cem Evi mimarisinden \u00f6rnekler i\u00e7eren &#8220;K\u00fclt\u00fcrlerin Belle\u011fi Anadolu \u00a0Afi\u015fi&#8221;yle Alevili\u011fin s\u0131rlar\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131klam\u0131\u015ft\u0131m. K\u00fclt\u00fcr Bakanl\u0131\u011f\u0131, Ba\u015fbakanl\u0131k 75.Y\u0131l Kutlama Komitesinin onay\u0131yla yapt\u0131\u011f\u0131m ,bu nedenle de devlet belgesi niteli\u011finde olan\u00a0 afi\u015f, Alevili\u011fin \u0130slam\u0131n mezhebi olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131,\u00a0 Anadolu topraklar\u0131n\u0131n asli sahibi olan kadim S\u00fcmer, Hatti, Hitit ve Hurri k\u00f6kenli halk oldu\u011funu kavratt\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in \u015eahs\u0131m yarg\u0131ya intikal ettirilmi\u015fti. G\u00f6beklitepe dahil Anadolu Alevili\u011fine dair gizemler Opera Binas\u0131n\u0131n kar\u015f\u0131s\u0131ndaki K\u00fclt\u00fcr Bakanl\u0131\u011f\u0131 ana \u00a0binas\u0131n\u0131n cephesine \u00a0i\u015flenen r\u00f6lyefler ve Yol TV de 2008&#8217;de yay\u0131nlanan&#8221;Yolun Ezeli&#8221; program\u0131yla da kamuoyuna duyurulmu\u015ftur.Ancak, Alevi d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcrleri,yazar ve \u00e7izerleri ile STK&#8217;lar\u0131n\u0131 ele ge\u00e7iren Alevi-\u0130slamc\u0131 zihniyet d\u00fczene yaranmak ve \u00e7o\u011fu Sel\u00e7uklu-Osmanl\u0131dan ald\u0131klar\u0131 icazetli postlar\u0131n\u0131 korumak amac\u0131yla bu konuyu g\u00fcndeme almam\u0131\u015f, bunun yerine sahte Alevi A\u00e7\u0131l\u0131mlar\u0131na y\u00f6nelmi\u015flerdir. Bu nedenle de bilimsel a\u00e7\u0131l\u0131mlar\u0131m\u0131z sahte Alevi a\u00e7\u0131l\u0131mlar\u0131yla karart\u0131lmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131lm\u0131\u015f, G\u00f6beklitepe vb. daha nice Alevi K\u00fclt\u00fcr miras\u0131n\u0131n geni\u015f kitlelerce anla\u015f\u0131lmas\u0131 engellenmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<p style=\"text-align: left;\">G\u00f6beklitepe Tap\u0131naklar\u0131n\u0131n merkezlerindeki insan formlu (T) ba\u015fl\u0131kl\u0131 direkler evren,g\u00f6k cisimleri , tanr\u0131 ve varl\u0131k \u00e7iftlerini sembolize ederler.Bu tap\u0131naklar S\u00fcmer, Hatti,Hitit ve Hurri k\u00fcltleriyle g\u00fcn\u00fcm\u00fcze aktar\u0131lan bilinebilen t\u00fcm \u00a0varolu\u015f hikayelerinin evreni i\u00e7eriklerini sunarlar. G\u00f6beklitepe&#8217;nin (T) formlu tap\u0131nak direklerinde G\u00f6k Tanr\u0131s\u0131n\u0131 -G\u00fcne\u015fi sembolize eden bo\u011fa, arslan ve turna fig\u00fcrleri yer alm\u0131\u015ft\u0131r. G\u00f6beklitepe Hattilerin G\u00fcne\u015f Tanr\u0131s\u0131 Estan ile S\u00fcmer tanr\u0131s\u0131 ENK\u0130 (Kal Enki) K\u00fclt\u00fcne k\u00f6k s\u00fcren \u00a0tanr\u0131 sembol\u00fc turna, Alevilikte Hz. \u015eah\u2019\u0131n avaz\u0131 ile ad\u0131n\u0131 ta\u015f\u0131yan kutsal bir sembol olarak yer alm\u0131\u015f, arslan ise \u201cAllah\u0131n Arslan\u0131\u201c veya ta\u015f\u0131y\u0131c\u0131s\u0131 s\u0131fat\u0131yla tanr\u0131y\u0131 sembolize etmi\u015ftir.Neolitik D\u00f6nem tap\u0131naklar\u0131n\u0131n mihraplar\u0131nda daima tanr\u0131-tanr\u0131\u00e7a heykelleri yer alm\u0131\u015f, bu konu Alevilikteki Mihman Tanr\u0131 -Mihman Ali motifiyle ya\u015fat\u0131larak g\u00fcn\u00fcm\u00fcze ta\u015f\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r. Evrenin binlerce y\u0131l \u00f6nceki tasavvurlar\u0131, varl\u0131\u011f\u0131n do\u011fu\u015fu,G\u00f6k Tanr\u0131s\u0131\u2019n\u0131n Ali \u015eir-i Yezdan san\u0131, Hatti G\u00fcne\u015f Tanr\u0131s\u0131 Estan\u2019\u0131 temsil eden arslan motifine konu\u00a0 G\u00f6beklitepe tap\u0131naklar\u0131 on iki bin y\u0131ll\u0131k bir tarihi k\u00f6kene inmektedir. Nevali \u00c7ori, Beycesultan, Kani\u015f Alacah\u00f6y\u00fck ve \u00c7atalh\u00f6y\u00fck tap\u0131naklar\u0131 \u00f6l\u00e7ek, form ve str\u00fckt\u00fcr olarak b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7ekli geleneksel Anadolu konutlar\u0131 ile Cemevlerinin karakteristik \u00f6zelliklerini ta\u015f\u0131maktad\u0131r. Bu kapsamda\u00a0 1995 y\u0131l\u0131nda r\u00f6l\u00f6vesi taraf\u0131mdan \u00e7\u0131kar\u0131l\u0131p\u00a0 bir b\u00f6l\u00fcm\u00fc\u00a0 y\u0131k\u0131mdan kurtar\u0131lan\u00a0 Zile Ac\u0131s\u0131 K\u00f6y\u00fc Cem Evi&#8217;nin G\u00f6beklitepe ve Nevali \u00c7ori tap\u0131naklar\u0131yla kurgulanan evreni d\u00fczeni, Alevilikteki ad\u0131yla Dar-\u0131\u00a0 Divan\u0131 ,\u00a0 bo\u011fa ve geyik ba\u015flar\u0131n\u0131n as\u0131ld\u0131\u011f\u0131\u00a0 T formlu direkleri ve ba\u015fl\u0131klar\u0131na\u00a0 i\u015fli kozmik sembollerle\u00a0 varolu\u015fu ve varolu\u015fsal\u00a0 Alevi Evrenini\u00a0 K\u0131rklar\u0131n Cem&#8217;i\u00a0 i\u00e7eri\u011finde ta\u015f\u0131d\u0131\u011f\u0131 taraf\u0131mdan\u00a0 tespit edilmi\u015f ve s\u00f6z konusu yap\u0131 1998 y\u0131l\u0131nda K\u00fclt\u00fcr Bakanl\u0131\u011f\u0131 ve Mimarlar Odas\u0131nca ortakla\u015fa d\u00fczenlenen Mimar Sinan sergisiyle bilim d\u00fcnyas\u0131na tan\u0131t\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<p style=\"text-align: left;\">S\u00fcmerce E&#8217;.KUR, KUR ve Hursag, Zazaca &#8220;Xuarz\u0131qe&#8221; ad\u0131yla an\u0131lan Tanr\u0131 Da\u011f\u0131 (Ba\u015f Da\u011f), i\u015flevindeki\u00a0 G\u00f6beklitepe ve Nevali \u00c7ori gibi Neolitik D\u00f6nemin bo\u011fa ve geyik gibi tanr\u0131 sembollerine konu direkli tap\u0131nak d\u00fczeni Dersim Pir Sultan Cem Evi, Zile Ac\u0131su Cem Evi, Tokat, Sivas, \u00c7orum, Safranbolu, Trabzon, Amasya, Erzurum, H\u0131n\u0131s,Kars, Mu\u015f, Varto, Bing\u00f6l, Kayseri, Ad\u0131yaman, Kahramanmara\u015f, Elbistan, Siirt, Bitlis, Diyarbak\u0131r, \u0130zmir, Antalya, Bal\u0131kesir gibi yurt genelinde yer alan geleneksel yap\u0131lar\u0131n direk ve cephelerine as\u0131lan ko\u00e7, bo\u011fa ve geyik boynuzlar\u0131yla g\u00fcn\u00fcm\u00fcze ula\u015fm\u0131\u015f, bir \u00f6rne\u011fi taraf\u0131mca Varto \u00a0G\u00f6lyayla K\u00f6y\u00fc Cem Evinde uygulanm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<p style=\"text-align: left;\"><a href=\"http:\/\/www.yolunezeli.com\/?attachment_id=192\" rel=\"attachment wp-att-192\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"http:\/\/www.yolunezeli.com\/wp-content\/uploads\/2012\/12\/g%C3%B6beklitepe_pirsultan_tapinak_direkleri.jpg\" alt=\"g\u00f6beklitepe_pirsultan_tapinak_direkleri\" width=\"555\" height=\"582\" \/><\/a><\/p>\n<p style=\"text-align: left;\"><em> \u00a0G\u00f6beklitepe Tap\u0131nak dire\u011fi -Dersim Pir Sultan Evi Dire\u011fi(\u0130kiside bo\u011fa ba\u015fl\u0131)<\/em><\/p>\n<p style=\"text-align: left;\">On bin y\u0131ll\u0131k Nevali \u00c7ori Tap\u0131na\u011f\u0131 Anadolu Cem Evleri gibi (T) formlu direkler \u00fczerinde ta\u015f\u0131nan toprak daml\u0131 \u00a0olup, duvarlar\u0131nda pencere bulunmayan yap\u0131n\u0131n Hac\u0131 Bekta\u015f-\u00ed Veli Asitanesi Meydan veya Cem Evi gibi tepe pencereli k\u0131rlang\u0131\u00e7 \u00f6rt\u00fcl\u00fc (Hazzi-Hazzik) bir tavandan ayd\u0131nlat\u0131ld\u0131\u011f\u0131 anla\u015f\u0131lmaktad\u0131r. Cem Evi gibi sedirli olan ve mihrab\u0131nda tanr\u0131 heykeli bulunan yap\u0131da cemaatin oturumu Alevi ve Bekta\u015fi Ayin-i Cemi gibi y\u00fcz y\u00fcze veya cemal cemale ibadet edecek d\u00fczende konumland\u0131r\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<p style=\"text-align: left;\"><a href=\"http:\/\/www.yolunezeli.com\/?attachment_id=196\" rel=\"attachment wp-att-196\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"http:\/\/www.yolunezeli.com\/wp-content\/uploads\/2012\/12\/nevali-cori_tapinagi1.jpg\" alt=\"nevali-cori_tapinagi\" width=\"934\" height=\"499\" \/><\/a><\/p>\n<h4 style=\"text-align: left;\" align=\"JUSTIFY\"><em>\u00a0 \u00a0 Nevali \u00c7ori Tap\u0131na\u011f\u0131 -Yeniden kurma denemesi<\/em><\/h4>\n<h4 style=\"text-align: left;\" align=\"JUSTIFY\"><\/h4>\n<h4 style=\"text-align: left;\" align=\"JUSTIFY\"><a href=\"http:\/\/www.yolunezeli.com\/?attachment_id=198\" rel=\"attachment wp-att-198\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"http:\/\/www.yolunezeli.com\/wp-content\/uploads\/2012\/12\/meydanevtavan_011.jpg\" alt=\"meydanevtavan_01\" width=\"800\" height=\"546\" \/> <\/a><\/h4>\n<p style=\"text-align: left;\"><em>\u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0Hac\u0131 Bekta\u015f-\u0131 Veli Asitanesi Meydan Evi-G\u00f6k Ev Tavan\u0131 (Katmanl\u0131 Evren-Hazzi-Hazzik Kubbe)<\/em><\/p>\n<p style=\"text-align: left;\">Hititlerin Kayseri Kani\u015f ,Urartu&#8217;lar\u0131n Erzincan Alt\u0131ntepe,Varto Kayal\u0131dere ve Van \u00e7evresi tap\u0131naklar\u0131n\u0131n \u00e7o\u011fu kenarlar\u0131 rizalitli kare formlu olup, \u00a0siyah renkli kesme ta\u015f duvarlar\u0131yla etraf\u0131nda tavaf koridorlar\u0131 bulunan Hacer-\u00fcl Esvet\u2019li birer Kabe imgesindedir.<\/p>\n<h4 style=\"text-align: left;\" align=\"JUSTIFY\"><a href=\"http:\/\/www.yolunezeli.com\/?attachment_id=199\" rel=\"attachment wp-att-199\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"http:\/\/www.yolunezeli.com\/wp-content\/uploads\/2012\/12\/urartu_tapinagi.jpg\" alt=\"urartu_tapinagi\" width=\"762\" height=\"441\" \/><\/a><\/h4>\n<h4 style=\"text-align: left;\" align=\"JUSTIFY\"><em>\u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 <\/em><em style=\"line-height: 21.8181819915772px;\">Erzincan Alt\u0131ntepe \u00a0\u00a0<\/em><em style=\"line-height: 1.5;\">Urartu Tap\u0131na\u011f\u0131 \u00a0 \u00a0\u0130.\u00d6.8 YY.<\/em><\/h4>\n<p style=\"text-align: left;\">Kent suru i\u00e7indeki Alacah\u00f6y\u00fck saray-tap\u0131nak yap\u0131s\u0131 \u00fc\u00e7 avlu \u00fczerinde yap\u0131land\u0131r\u0131lan kap\u0131lar\u0131, giri\u015findeki Aslanl\u0131 \u00c7e\u015fme,Revakl\u0131 Avlu,At Evi , Kiler, A\u015fevi ve din adamlar\u0131n\u0131n kald\u0131klar\u0131 mekanlarla bir b\u00fct\u00fcn olarak Hac\u0131 Bekta\u015f-i Veli Asitanesi\u2019nin tipolojik ve i\u015flevsel niteliklerini yans\u0131tmaktad\u0131r. Bekta\u015fi k\u00fclt yap\u0131lar\u0131 aras\u0131nda y\u00f6netim merkezi olarak i\u015flev g\u00f6ren Hac\u0131 Bekta\u015f Dergah\u0131\u2019n\u0131n \u201cAsitane\u201c ad\u0131 da, Hatti-Hitit G\u00fcne\u015f Tanr\u0131lar\u0131 Estan veya \u0130stanu\u2019dan kaynakl\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p style=\"text-align: left;\">Yakla\u015f\u0131k 1670 m2 b\u00fcy\u00fckl\u00fc\u011f\u00fcndeki Hattu\u015fa B\u00fcy\u00fck Tap\u0131nak , 4500 m2 b\u00fcy\u00fckl\u00fc\u011f\u00fcndeki Sivas Sarissa Tap\u0131na\u011f\u0131 gibi tap\u0131naklar sadece dini rit\u00fceller ile resmi t\u00f6renlerin yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131 mekanlar olmay\u0131p,katiplerin \u00e7al\u0131\u015fma mekanlar\u0131, tablet ar\u015fivleri, zahire ambarlar\u0131 ,\u00e7evresindeki at\u00f6lye ve i\u015fliklerle bir b\u00fct\u00fcn olarak orta \u00e7a\u011f\u0131n k\u00fclliye ve \u00a0medreseleri ile \u00a0g\u00fcn\u00fcm\u00fcz\u00fcn K\u00fclt\u00fcr,E\u011fitim ve\u00a0 Bilim Merkezleri gibi i\u015flevlere sahiptir.Sel\u00e7uklu devri ta\u00e7 kap\u0131l\u0131 medreseleriyle k\u00fclliyeleri Anadolu Hitit k\u00fclliyelerinin tipolojik \u00f6zeliklerini ta\u015f\u0131maktad\u0131r. \u00a0Kemer , kubbe, ta\u015f ve ah\u015fap payeler,tonoz gibi str\u00fckt\u00fcrel yap\u0131 elemanlar\u0131 da Hattu\u015fa an\u0131tsal tap\u0131naklar\u0131, sur potternlerindeki tonozlar ve \u0130slam \u00f6ncesi \u0130stanbul Ayasofya&#8217;da g\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc gibi Hititlerden ba\u015flayarak geli\u015fen Anadolu antik \u00e7a\u011f mimarisinin kazan\u0131mlar\u0131d\u0131r.Binlerce y\u0131ll\u0131k k\u00fclt\u00fcr ve yap\u0131 sanat\u0131n\u0131n \u00fcr\u00fcn\u00fc olup, varl\u0131\u011f\u0131n birli\u011fine dayal\u0131 kadim gelenekler temelinde \u00a0insan,tanr\u0131 ve do\u011fay\u0131 birlikte ifade eden resim,heykel ve bezemelere sahip Anadolu Tap\u0131na\u011f\u0131 veya Cem Evi\u2019nde tanr\u0131ya ibadet etme anlay\u0131\u015f\u0131 hakka ve halka hizmet etme ilkesine dayand\u0131r\u0131lm\u0131\u015f, Islamik Cami ve Mescitlerse insanl\u0131k i\u00e7in tarihi birer bellek i\u015flevi g\u00f6ren kadim gelene\u011fe dayal\u0131 resim ve heykellerden soyutlanm\u0131\u015ft\u0131r. Halk dilinde ya\u015fayan <em>\u201c<\/em><em>En b\u00fcy\u00fck ibadet \u00e7al\u0131\u015fmakt\u0131r\u201d<\/em>\u00a0 s\u00f6z\u00fc Cem evlerinde uygulanan on iki hizmet rit\u00fcelleriyle kavrat\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Alevili\u011fin <em>\u201c<\/em><em>Eline, beline, diline, a\u015f\u0131na,e\u015fine ve i\u015fine sahip ol\u201d<\/em>\u00a0deyimleri halk\u0131m\u0131z\u0131n \u00a0yurda, ekonomiye, k\u00fclt\u00fcr ve uygarl\u0131k birikimine, ana dillerine, aile kurumuna, gelecek nesiller\u00a0ile ya\u015fam kaynaklar\u0131na sahip \u00e7\u0131k\u0131lmas\u0131 gerekti\u011fini kavratmaktad\u0131r.<\/p>\n<p style=\"text-align: left;\"><a href=\"http:\/\/www.yolunezeli.com\/?attachment_id=200\" rel=\"attachment wp-att-200\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"http:\/\/www.yolunezeli.com\/wp-content\/uploads\/2012\/12\/hattusa_buyuktapinak.jpg\" alt=\"hattusa_buyuktapinak\" width=\"852\" height=\"447\" \/><\/a><\/p>\n<h4 style=\"text-align: left;\" align=\"JUSTIFY\"><\/h4>\n<p style=\"text-align: left;\"><em>Hattu\u015fa&#8217;da B\u00fcy\u00fck Tap\u0131nak (\u0130.\u00d6.14YY)ve ondan uyarlanan Timuro\u011fullar\u0131 Maedreseleri<\/em><\/p>\n<p style=\"text-align: left;\"><em>(Hitit tap\u0131na\u011f\u0131n\u0131n plan\u0131,i\u015flevi ve str\u00fckt\u00fcrel \u00a0in\u015fa tekni\u011fi ve sanat anlay\u0131\u015f\u0131 Sel\u00e7uklu-Osmanl\u0131 D\u00f6nemi Medreselerinde ya\u015famaya devam etmi\u015ftir.<\/em>)<\/p>\n<p style=\"text-align: left;\">Neolitik d\u00f6nem tap\u0131naklar\u0131 dahil, Eski Anadolu tap\u0131naklar\u0131n\u0131n k\u00fclt salonlar\u0131 ve birer Tanr\u0131 Da\u011f\u0131 ve Evi olarak ziyaretgah haline getirilen ulu da\u011flar veya Zigguratlarda ger\u00e7ekle\u015ftirilen Ayin-i Cemler, Alevi-Bekta\u015fi tarikatlar\u0131n\u0131n kentsel yerle\u015fmeler ile \u00f6nemli yol a\u011flar\u0131 \u00fczerinde konumland\u0131r\u0131ld\u0131klar\u0131 Asitane , Dergah , Tekke ve Zaviye gibi yap\u0131lar, k\u0131rsal yerle\u015fimlerdeki k\u00fc\u00e7\u00fck \u00f6l\u00e7ekli Cem Evi veya konutlar ile ziyaret da\u011flarda s\u00fcrd\u00fcr\u00fclerek g\u00fcn\u00fcm\u00fcze ula\u015fm\u0131\u015ft\u0131r. Sel\u00e7uklu ve Osmanl\u0131\u00a0 y\u00f6netimlerinin Alevilere kar\u015f\u0131 uygulad\u0131\u011f\u0131 s\u00fcrg\u00fcn, katliam ve y\u0131k\u0131mlardan nasiplerini alan s\u00f6z konusu mekanlar aras\u0131ndaki Hac\u0131 Bekta\u015f-\u0131 Veli Asitanesi, Antalya Elmal\u0131 Tekke K\u00f6y\u00fc Abdal Musa Dergah\u0131 ,Eski\u015fehir Seyitgazi Dergah\u0131 , Ankara H\u00fcseyin Gazi K\u00fclliyesi, \u0130stanbul Karacaahmet ve \u015eahkulu Sultan gibi b\u00fcy\u00fck k\u00fclliye \u00f6l\u00e7e\u011findeki dergahlar\u0131n \u00e7o\u011fu, makam t\u00fcrbeleri ,Cem Ayinlerine konu Meydan Evi,Kiler ve A\u015fevi d\u0131\u015f\u0131ndaki di\u011fer e\u011fitim,bilim ve k\u00fclt\u00fcr gibi \u00f6zg\u00fcn i\u015flevlere ait mekanlar ile gelir getiren \u00fcst\u00fcn nitelikli topraklar,ba\u011f, bah\u00e7e ve koruluklar\u0131ndan soyutlanm\u0131\u015f, Alevi-Bekta\u015fi halk\u0131n\u0131n yurt genelindeki se\u00e7kin k\u00fclt\u00fcrel ve do\u011fal miras\u0131 bir b\u00fct\u00fcn olarak i\u015fgal ve ya\u011fma edilmi\u015ftir. Sel\u00e7uklulara mal edilen i\u00e7 avlulu \u00e7o\u011fu medreseler Hititlerden beri devam eden Alevi yap\u0131lar\u0131 olup,yanlar\u0131na dikilen minarelerle camiye \u00e7evrilmi\u015ftir.<\/p>\n<p style=\"text-align: left;\">Alevi-Bekta\u015fi k\u00fclt\u00fcr\u00fc konusundaki tarihi verileri i\u00e7eren ar\u015fivleri, m\u00fcze ve \u00f6ren yerlerini elinde tutan T.C. K\u00fclt\u00fcr ve Turizm Bakanl\u0131\u011f\u0131nca bu mirastan elde edilen gelirlere ve kazan\u0131lan uluslararas\u0131 sayg\u0131nl\u0131\u011fa kar\u015f\u0131n \u015fahs\u0131m\u0131n da \u00e7abalar\u0131yla Alevi-Bekta\u015fi K\u00fclt\u00fcrel miras\u0131na y\u00f6nelik a\u015fa\u011f\u0131da \u00f6rneklenen bir ka\u00e7 proje uygulanabilmi\u015ftir.<\/p>\n<p style=\"text-align: left;\">1-B\u00fcnyesinde Cem Evi ve A\u015f Evi mekanlar\u0131na yer verilen Sivas Sark\u0131\u015fla A\u015f\u0131k Veysel M\u00fcze Evi 1978. Proje Kemal SOYER .Proje \u00f6dene\u011fi TBBMM taraf\u0131ndan kar\u015f\u0131lanm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<p style=\"text-align: left;\">2- M\u00fclkiyeti bakanl\u0131\u011fa ait,projesi ve temeli 1993 de, uygulamas\u0131\u00a01999 \u2018da tamamlanan ve b\u00fcnyesinde Cem Evi ile A\u015f Evi bulunan Antalya Elmal\u0131 Tekke K\u00f6y\u00fc Abdal Musa K\u00fclt\u00fcr Merkezi. Proje Y.Mimar Kemal SOYER.<\/p>\n<p style=\"text-align: left;\">3-M\u00fclkiyeti Bakanl\u0131\u011fa ait olup, b\u00fcnyesinde k\u00fclt\u00fcrel-inan\u00e7sal etkinlikler ile semah g\u00f6sterileri i\u00e7in anfi tiyatro ile an\u0131tsal bir meydan d\u00fczenlemesi bulanan Sivas Banaz K\u00f6y\u00fc Pir Sultan Abdal An\u0131t\u0131 ve \u00c7evre d\u00fczenlemesi 1993 .Proje Y.Mimar Kemal SOYER<\/p>\n<p style=\"text-align: left;\">4-M\u00fclkiyeti Vakfa ait olup projeleri bakanl\u0131\u011f\u0131n K\u00fclt\u00fcr Merkezleri Dairesi Ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131nca onaylanan Ankara Hac\u0131 Bekta\u015f Veli Anadolu K\u00fclt\u00fcr Merkezi ve Cem Evi 1994.Proje Y.Mimar Kemal SOYER.<\/p>\n<p style=\"text-align: left;\">5-\u0130\u00e7inde Ayin-i Cem T\u00f6renlerinin yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131 Bekta\u015fi Meydan\u0131, Pir Evi, A\u015f Evi, \u00c7ilehane , makam t\u00fcrbeleri, havuzlu avlu, Aslanl\u0131 \u00c7e\u015fme ve \u00dc\u00e7ler \u00c7e\u015fmesi gibi tarihi \u00f6zg\u00fcn yap\u0131lar\u0131n bulundu\u011fu Hac\u0131 Bekta\u015f-\u0131 Veli Asitanesi Vak\u0131flar Genel M\u00fcd\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc ve bakanl\u0131k\u00e7a M\u00fcze i\u015fleviyle restore edilip kullan\u0131ma a\u00e7\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.Tarihi Asitanenin i\u00e7indeki Cami II. Mahmut D\u00f6neminde asimilasyonu h\u0131zland\u0131racak bir bask\u0131 unsuru olarak ilave edilmi\u015f olup, yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131 tarihten g\u00fcn\u00fcm\u00fcze dek Alevi-Bekta\u015fi halk\u0131n tepkisini \u00e7ekmi\u015f,Alevi ve Bekta\u015filer bu mekana girmemi\u015f, namaz k\u0131lmam\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<p style=\"text-align: left;\">6-2863 say\u0131l\u0131 K\u00fclt\u00fcr ve Tabiat Varl\u0131klar\u0131n\u0131 Koruma Kanunu kapsam\u0131nda tespit ve tescili yap\u0131lan ve tescil kayd\u0131 bulunmasa da 19.YY \u00f6ncesine ait korunmas\u0131 gerekli dini yap\u0131lar aras\u0131nda i\u00e7inde Cem Evi i\u015flevine sahip y\u00fczlerce yap\u0131 bulunmaktad\u0131r.<\/p>\n<p style=\"text-align: left;\">7-Tekke ve Zaviyelerin seddine ili\u015fkin kanun kapsam\u0131nda kapat\u0131larak m\u00fclkiyetleri Vak\u0131flar Genel M\u00fcd\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcne devredilen Alevi-Bekta\u015fi yap\u0131lar\u0131n\u0131n \u00e7o\u011funun b\u00fcnyesinde Cem Evi veya Meydan Evi yap\u0131lar\u0131 yer alm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<p style=\"text-align: left;\">Son y\u0131llarda Devletin deste\u011fiyle Aleviler \u00fczerinde T\u00fcrk-\u0130slam ve Alevi-\u0130slam propagandas\u0131n\u0131 yayg\u0131nla\u015ft\u0131ran CEM VAKFI gibi kurulu\u015flarca geli\u015ftirilen, Alevi halklar\u0131n Anadolu -Mezopotamya topraklar\u0131ndaki \u00a0islam \u00f6ncesi tarihleri ile kadim Anadolu Alevili\u011fine y\u00f6nelik ara\u015ft\u0131rma, dok\u00fcmantasyon, e\u011fitim ve yay\u0131n hizmetleri, ate\u015f, hava, toprak ve su k\u00fcltlerini kavratan fizik mekan ve alanlar ile inanc\u0131n gerektirdi\u011fi k\u00fclt\u00fcrel ve sosyal mekanlar\u0131 i\u00e7ermeyen Cem Evi Projeleri Cami tarz\u0131 birer ibadet mekan\u0131 i\u015flevi g\u00f6rmektedir.<\/p>\n<p style=\"text-align: left;\"><strong>Kemal SOYER-Y.Mimar\u00a0<\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: left;\"><strong>K\u00fclt\u00fcr Bakanl\u0131\u011f\u0131 K\u00fclt\u00fcr ve Tabiat Varliklarini Koruma Eski Genel M\u00fcd\u00fcr\u00fc<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Anadolu\u2019da Tap\u0131nak-Cem Evi Mimarisi 22.12.2012 Kemal SOYER-Y.M\u0130MAR Uyar\u0131:Alevilikle ilgili i\u00e7erik Noter Onayl\u0131 telif hakk\u0131 taraf\u0131ma ait olup, izinsiz \u00e7o\u011falt\u0131lamaz,al\u0131nt\u0131 yap\u0131lamaz, kullan\u0131lamaz \u00a0 Anadolu\u2019da bilimsel kaz\u0131larla bulunabilen en eski tap\u0131nak \u00f6rnekleri [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":3461,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_kadence_starter_templates_imported_post":false,"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[125,127,126],"class_list":["post-567","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-genel","tag-anadoluda-cem-evi-cem-evi-mimarisi","tag-cem-evleri-ibadethanemidir","tag-cem-evlerinin-tarihi"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.yolunezeli.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/567","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.yolunezeli.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.yolunezeli.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.yolunezeli.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.yolunezeli.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=567"}],"version-history":[{"count":86,"href":"https:\/\/www.yolunezeli.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/567\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":8991,"href":"https:\/\/www.yolunezeli.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/567\/revisions\/8991"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.yolunezeli.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/3461"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.yolunezeli.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=567"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.yolunezeli.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=567"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.yolunezeli.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=567"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}