{"id":7911,"date":"2021-03-03T21:55:37","date_gmt":"2021-03-03T21:55:37","guid":{"rendered":"http:\/\/www.yolunezeli.com\/?p=7911"},"modified":"2022-01-07T08:41:54","modified_gmt":"2022-01-07T08:41:54","slug":"dersimin-adi-ve-anadolu-uygarliklarindan-gunumuze-tasidigi-alevi-bektasi-halk-kimligi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.yolunezeli.com\/?p=7911","title":{"rendered":"DERS\u0130M\u2019\u0130N ADI VE ANADOLU UYGARLIKLARINDAN G\u00dcN\u00dcM\u00dcZE TA\u015eIDI\u011eI ALEV\u0130-BEKTA\u015e\u0130 HALK K\u0130ML\u0130\u011e\u0130"},"content":{"rendered":"\n<p>DERS\u0130M\u2019\u0130N ADI VE ANADOLU UYGARLIKLARINDAN G\u00dcN\u00dcM\u00dcZE TA\u015eIDI\u011eI ALEV\u0130-BEKTA\u015e\u0130 HALK K\u0130ML\u0130\u011e\u0130<\/p>\n\n\n\n<p>Kemal Soyer\/Y.Mimar<\/p>\n\n\n\n<p>03.03.2021 <\/p>\n\n\n\n<p>S\u00fcmerler \u00e7ocu\u011fa DUMU, ilk insana LULU ,Halka DUMU-LULU ,Anadolu\u2019ya \u00dclke Tanr\u0131s\u0131 HADADA\u2019dan dolay\u0131 Kur Uru Hatti, F\u0131rat Dicle aras\u0131 topraklara da tanr\u0131 \u0131rmaklar aras\u0131 topraklar anlam\u0131na gelen&nbsp; Ki.Engur ad\u0131 vermi\u015fler. \u00c7ivi yaz\u0131l\u0131 kay\u0131tlara Hatti,Hitit, Hurri ve Luvi ad\u0131yla ge\u00e7en Anadolu Halklar\u0131n\u0131n ortak insan ve halk tak\u0131s\u0131 ilk insan \u00e7iftinden kaynakl\u0131&nbsp; LO ve LE gibi Hatti Lulu ,Hurri LULU ve LULU.B\u0130\u2019 dir. S\u00fcmer orijinli LULU ad\u0131,Zagroslarda &nbsp;LULUB\u0130 ad\u0131yla bilinen kadim Devletin de ad\u0131d\u0131r. Lulu, Dumulu adlar\u0131 y\u00f6rede konu\u015fulan Lolki-D\u0131m\u0131lki ve Zazaki dilin k\u00f6kenidir. Anadolu Alevi Bekta\u015fi Halklar\u0131&nbsp; S\u00fcmer, Hatti, Hitit ve Hurrilerin torunlar\u0131d\u0131r. Anadolu\u2019nun kadim Hatti Devleti bir \u0131rk devleti de\u011fil, \u0131rklar \u00fcst\u00fc nitelikte b\u00fct\u00fcn halklar\u0131 kapsayan Halk ve Hak Devletidir.S\u00fcmer-Hitit Hurri vb.Yerli Anadolu \u2013Mezopotamya halklar\u0131 Bin Tanr\u0131l\u0131 Halk ad\u0131yla an\u0131lmaktad\u0131r.Bin Tanr\u0131 kavram\u0131n\u0131n g\u00fcnceli H\u0131z\u0131r Ali -Binali\u2019dir. H\u0131z\u0131r\u2019\u0131n mekan\u0131 nerededir ? diye soruldu\u011funda her Dersimli onun mekan\u0131 Harsi ve Munzur\u2019un birle\u015fti\u011fi Gol\u2019a \u00c7eto\u2019dur der.Harsi Deresi S\u00fcmerce Harsiya Lolu denilen Bo\u011fal\u0131 Da\u011f\u0131 civar\u0131ndan, Munzur, kendi ad\u0131yla an\u0131lan da\u011fdan do\u011far. &#8220;<em>Zone Ma zone X\u0131z\u0131r\u2019i, Ton-e Ma tone X\u0131z\u0131r\u2019i<\/em>&#8221;  diyen Dersimli\u2013G\u0131mg\u0131ml\u0131 Onun ad\u0131n\u0131 H\u0131z\u0131r LALE diye anar. H\u0131z\u0131r\u2019\u0131n D\u00fcnyevi Mekan\u0131 ve Makam\u0131n\u0131n ser\u00fcveni S\u00fcmerli LULU\u2019lara uzan\u0131r.S\u00fcmerler Dicle-F\u0131rat\u2019\u0131n Basra&#8217;ya d\u00f6k\u00fclmeden \u00f6nce birle\u015fti\u011fi Eridu \u015eehrinde Su ve Bilgelik Tanr\u0131s\u0131 ENK\u0130\u2019ye Tatl\u0131 Sular\u0131n Evi anlam\u0131nda E.ENGURRA ve E.APSU ad\u0131yla 40 Makam r\u00fctbeli bir Tap\u0131nak yapm\u0131\u015flard\u0131. O Tap\u0131nak, Alevi-Bekta\u015filerin D\u00fcnyevi zeminde in\u015fa ettikleri ilk K\u0131rklar Makam\u0131yd\u0131. http:\/\/www.yolunezeli.com\/?p=2031<\/p>\n\n\n\n<p>Dersim, Anadolu tarihi boyunca Alevi Bekta\u015fi Halk\u0131n ana yurdu ve darda kal\u0131nd\u0131\u011f\u0131nda yerli halklar\u0131n s\u0131\u011f\u0131nd\u0131klar\u0131 H\u0131z\u0131r\u2019\u0131n Hisar\u0131 imgeli Bin Tanr\u0131l\u0131 bir yurttur. Dersimliler Anadolu uygarl\u0131k tarihi boyunca b\u00f6lgeye giren halklarla ili\u015fkilenmi\u015f,ancak, Tanr\u0131lar\u0131ndan kaynakl\u0131 ata adlar\u0131yla k\u00fclt\u00fcrel kimliklerini asla yitirmemi\u015flerdir.Osmanl\u0131-K\u00fcrt Derebeylerinin d\u00f6rty\u00fcz y\u0131l boyunca s\u00fcren i\u015fgal ve bask\u0131s\u0131ndan ba\u015flayarak, Hititlerden g\u00fcn\u00fcm\u00fcze Hatti \u00dclkesinin Devlet,Halk ve K\u00fclt\u00fcr Oca\u011f\u0131 olan Hac\u0131&nbsp;Bekta\u015f Dergah\u0131\u2019n\u0131n kapat\u0131lmas\u0131 s\u00fcrecine dek&nbsp;siyasi ve k\u00fclt\u00fcrel a\u00e7\u0131dan D\u00fcnya&#8217;dan&nbsp;yal\u0131t\u0131lm\u0131\u015f olan Dersim, Cumhuriyet D\u00f6neminde ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 b\u00fcy\u00fck katliam\u0131n ard\u0131ndan g\u00fcn\u00fcm\u00fczde T\u00fcrk\u00e7\u00fc-K\u00fcrt\u00fc,Ermeni ve Alevi \u0130slamc\u0131&nbsp;k\u00fclt\u00fcr ve kimlik propagandalar\u0131na maruz kalm\u0131\u015ft\u0131r. \u00dclkeye dayat\u0131lan Irk\u00e7\u0131-Siyasal \u0130slamc\u0131 k\u00fclt\u00fcr ortam\u0131nda kendi k\u00fclt\u00fcrel kimli\u011fi ve de\u011ferleriyle  var olabilmesi i\u00e7in her Dersimlinin b\u00f6lgenin tarihi ve k\u00fclt\u00fcrel yap\u0131s\u0131n\u0131 olu\u015fturan S\u00fcmer-Lulubi, Hatti, Hitit, Luvi ve Hurri gibi Anadolu Alevi-Bekta\u015fi Uygarl\u0131klar\u0131yla ba\u011f kurmas\u0131 gerekiyor. &nbsp;&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>Hitit-Hurri ,Asur ve Urartu \u00e7ivi yaz\u0131tlar\u0131nda Malatya-Van aras\u0131 B\u00f6lge ZUPPA, daha sonralar\u0131 Hitit Kenti \u015eAP\u0130NUVA\u2019n\u0131n (\u00c7orum Ortak\u00f6y) ad\u0131 gibi &nbsp;\u015eUPPAN\u0130 ve SOPHENE adlar\u0131yla ,Tunceli Kalan civar\u0131&nbsp; Pah Kalesinin varl\u0131\u011f\u0131yla da sabit oldu\u011fu gibi Pahhuva, F\u0131rat\u0131n Karasu ve Murat kollar\u0131 aras\u0131ndaki topraklar, Hatti-Hurri Tanr\u0131s\u0131 <sup>d.<\/sup>Tesup veya <sup>d.<\/sup>(T)ESUWE&#8217;den kaynakl\u0131 \u0130SUVA  ad\u0131yla an\u0131l\u0131yordu. Asurca Uru Adri denilen Urartu &nbsp;\u00fclkesinin \u00f6zg\u00fcn ad\u0131 , B\u0130A\u0130N\u0130 ALU, Ba\u015fkent ad\u0131ysa Tanr\u0131 Tei\u015feba\u2019n\u0131n(Te\u015fup) ad\u0131n\u0131 ta\u015f\u0131yan Tu\u015fba idi. Urartu\u2019nun Biaini Alu ad\u0131, Binali,H\u0131z\u0131r Ali ,Hazarg\u00f6l ve Bing\u00f6l adlar\u0131yla ya\u015famaktad\u0131r. Biaini ad\u0131, g\u00fcn\u00fcm\u00fczde Van\u2019a d\u00f6n\u00fc\u015fm\u00fc\u015ft\u00fcr. Pahhuva ad\u0131, Lolki \u201cPage\u201d gibi Tanr\u0131 Aya\u011f\u0131 ve temel anlam\u0131na geliyor. Zuppa, \u015eupani ve Sophene adlar\u0131ysa Hattice Tanr\u0131 ad\u0131 \u015eapu, Hitit\u00e7e Te\u015fub.Ba, Tei\u015feba, Tei\u015febani ve Tessuwe gibi an\u0131lan Anadolu\u2019nun Ba\u015f Tanr\u0131s\u0131 TE\u015eUP\u2019tan gelmektedir. Alevi k\u00f6kenli Hitit \u0130mparatorlu\u011fu&#8217;nun y\u0131k\u0131lmas\u0131n\u0131n ard\u0131ndan Hitit ve Hurri Halk\u0131 Dersimde yo\u011funla\u015fm\u0131\u015f, b\u00f6lgede \u0130.\u00d6.3.YY. da Kral Samos Taraf\u0131ndan kurulan Sophene Krall\u0131\u011f\u0131 Osmanl\u0131 D\u00f6nemi Dersim s\u0131n\u0131rlar\u0131na yak\u0131n \u00f6l\u00e7\u00fcde siyasi ve k\u00fclt\u00fcrel bir co\u011frafyaya zemin olu\u015fturmu\u015ftur. Sophene Krall\u0131\u011f\u0131, Tanr\u0131 TE\u015eUPAN\u0130&#8217;ye ba\u011fl\u0131  Hatti-Hitit-Hurri ve Urartu halk\u0131n\u0131n varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 temsil etmektedir. Sophene Hatti-Hitit ve Hurrili eski SUPPAN\u0130&#8217;dir. Sophene Krall\u0131\u011f\u0131 D\u00f6neminde Persler ve Romal\u0131lar\u0131n deste\u011fiyle y\u00f6rede etkin olan Ermeniler Sophene ve \u0130suva B\u00f6lgesine Tanr\u0131 Te\u015fup\u2019un ad\u0131yla Tsophk ,yani Te\u015fupani Krall\u0131\u011f\u0131 diyorlard\u0131. Van G\u00f6l\u00fc kenar\u0131nda Urartuca E\u0130DURU ad\u0131 verilen S\u00dcPHAN Da\u011f\u0131 Te\u015fup, Taru ve Haldi&nbsp; adlar\u0131yla Anadolu F\u0131rt\u0131na Tanr\u0131s\u0131n\u0131n Makam\u0131d\u0131r.S\u00fcphan ad\u0131 Te\u015fubani veya \u015eUPAN\u0130&#8217;nin devam\u0131d\u0131r. E\u0130.DURU ad\u0131 Tanr\u0131 Taru\u2019nun Evi, Haldi ad\u0131, Hel Ata i\u00e7eri\u011fiyle Lolki Heli Baba denilen \u00e7ift ba\u015fl\u0131 kartal imgeli G\u00fcne\u015fi ve G\u00fcne\u015f&#8217;e adanan da\u011flar\u0131 tan\u0131mlamaktad\u0131r. Supani Haldi adlar\u0131, g\u00fcn\u00fcm\u00fczdeki S\u00fcphan Da\u011f\u0131 ,ete\u011findeki Ahlat \u0130l\u00e7esi ve Dersimdeki  Helu Baba adl\u0131 Ziyaret da\u011f adlar\u0131yla ya\u015famaktad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>Dersim ad\u0131, yerel ara\u015ft\u0131rmac\u0131 ve yazarlar\u0131n etkisiyle genel olarak \u201cG\u00fcm\u00fc\u015f Kap\u0131\u201d gibi alg\u0131lanm\u0131\u015ft\u0131r.Hac\u0131 Bekta\u015f Dergah\u0131\u2019n\u0131n orijinal kap\u0131s\u0131 da 40 par\u00e7adan olu\u015fan G\u00fcm\u00fc\u015ft\u00fcr.Ancak, Dergah, G\u00f6k ve G\u00fcne\u015f Tanr\u0131lar\u0131na adanan Hakk\u0131n Binas\u0131d\u0131r ve bu nedenle&nbsp;Dergah\u2019\u0131n ad\u0131 G\u00fcm\u00fc\u015f Kap\u0131\u2019n\u0131n ard\u0131ndaki evreni de i\u00e7ermek durumundad\u0131r. O halde, DERS\u0130M ad\u0131n\u0131 bu temelde irdelemek gerekiyor. F\u0131rt\u0131na Tanr\u0131s\u0131\u2019n\u0131n Hattiler D\u00f6nemi ad\u0131 TARU, Makam Da\u011f\u0131 TOROS\u2019lard\u0131r. Binbo\u011fa Da\u011flar\u0131 ad\u0131yla da an\u0131msanaca\u011f\u0131 gibi &nbsp;Bo\u011fa anlam\u0131na gelen Toros ad\u0131, Hitit\u00e7e Tanr\u0131 kavram\u0131 S\u0130U ile Tarusiu gibi, Tarsus\u2019un eski ad\u0131 Tarsa  gibi formlarda okunuyor.Kaz Da\u011f\u0131\u2019n\u0131n bulundu\u011fu Biga Yar\u0131madas\u0131 da Hititler D\u00f6neminde Taruisa ad\u0131yla an\u0131l\u0131yor.&nbsp;F\u0131rt\u0131na Tanr\u0131s\u0131 TARU, Hititler D\u00f6neminde Tarkun, Tarhun, Tarhunda ve Taruan\u2019dan Taron gibi adlarla an\u0131l\u0131yor.S\u00fcmerler Toros Da\u011flar\u0131na KU.BABAR ve KASPU ad\u0131yla G\u00fcm\u00fc\u015f Da\u011flar\u0131 demi\u015fler. Bolkar Da\u011flar\u0131 da \u00f6nemli \u00f6l\u00e7\u00fcde g\u00fcm\u00fc\u015f yataklar\u0131na sahiptir.<\/p>\n\n\n\n<p>Anadolu\u2019nun Roma, Bizans, Sel\u00e7uklu ve Osmanl\u0131 D\u00f6nemi i\u015fgal s\u00fcrecinde Dersim, Alevi-Bekta\u015fi Halklar\u0131n Kalesi haline gelmi\u015ftir.Son olarak &nbsp;Alevi-Bekta\u015fi K\u00f6kenli Karamano\u011fullar\u0131 Devleti\u2019nin y\u0131k\u0131lmas\u0131n\u0131n ard\u0131ndan Toroslardaki Aleviler Tunceli, Malatya, Ad\u0131yaman, Erzincan, Bing\u00f6l, Mu\u015f ve Erzurum gibi kadim Hatti-Hurri co\u011frafyas\u0131n\u0131 &nbsp;kapsayan Dersim\u2019e dolu\u015fmu\u015ftur. Erzurum&#8217;un ad\u0131 Tanr\u0131 Sarumma (URU SARUMMA) ve bu adla an\u0131lan Dersim Kral\u0131 Ari Sarumma&#8217;dan, Bing\u00f6l Gen\u00e7\u2019in eski ad\u0131 Dara Ene (Tarhuni), Malatya\u2019n\u0131n T\u0131m\u0131lkia (\u0130d. Mala -D\u0131m\u0131li)-&nbsp;Darende \u0130l\u00e7e ad\u0131(Tarhunda), Giresun\u2019un Tirebolu(Taru Baal), Tercan\u2019\u0131n&nbsp; Derxene,(Tarhunna) Mu\u015f\u2019un Taron (Taru Eni) adlar\u0131 Ser\u00e7e\u015fme F\u0131rt\u0131na Tanr\u0131s\u0131 Taru veya Tarhunda\u2019n\u0131n adlar\u0131d\u0131r. Son olarak Sel\u00e7uklu ve Osmanl\u0131yla yurt ve varl\u0131k sava\u015f\u0131na giri\u015fen Alevi-Bekta\u015fi Halk\u0131 &nbsp;ba\u015flar\u0131 semaya uzanan da\u011flar\u0131yla s\u0131\u011f\u0131nd\u0131klar\u0131 b\u00f6lgeye Tanr\u0131 Taru ve G\u00f6k Sema\u2019dan veya Taru Sem\u2019 den Dersim ad\u0131n\u0131 verdiler. Tarusem ad\u0131, g\u00fcm\u00fc\u015f (sem), toprak (turab), a\u011fa\u00e7 (dare),kap\u0131 (tor-deri) vb. boyutlar\u0131yla Tarusem, Daraseme ve Derisem vb. anlamlar ta\u015f\u0131yor.Ancak Sophene Krall\u0131\u011f\u0131n\u0131 kuran Samos ile ard\u0131l\u0131 kral Arsames adlar\u0131n\u0131n G\u00fcne\u015f Tanr\u0131s\u0131\u2019n\u0131n &nbsp;\u015eama\u015f ad\u0131ndan kaynakland\u0131\u011f\u0131 ger\u00e7e\u011fiyle Tanr\u0131 Taru,\u015eama\u015f ve Samos adlar\u0131n\u0131n da &nbsp;F\u0131rt\u0131na Tanr\u0131s\u0131 &nbsp;ve G\u00fcne\u015f b\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcnde Taru Samos\u2019tan Dersim ad\u0131na evrildi\u011fi d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclebilir. Kral Samos&#8217;un  ad\u0131, Ermenice veya Hellence de\u011fildir. \u00d6z be \u00f6z Alevi bir add\u0131r. Arsames&#8217;in Ad\u0131yaman Kahta yak\u0131nlar\u0131nda kurdu\u011fu Arsemia Kenti&#8217;nin zirvesindeki Nemrut Da\u011f\u0131 Tanr\u0131lar\u0131  giyimleriyle Anadolu-Pers ve Hellen \u00f6zellikleri g\u00f6sterse de ,Bekta\u015fi K\u00fclahl\u0131 Tanr\u0131lar\u0131n t\u00fcm\u00fc Hitit tanr\u0131lar\u0131ndan uyarlanm\u0131\u015ft\u0131r. Nitekim Dersimde \u015eamo\u015f ad\u0131yla ya\u015fayan bir Kale,Turabi Baba ad\u0131yla T\u00fcrbeler, Bing\u00f6l\u2019de Taru ve Taruye adl\u0131 bir da\u011f, Tercan\u2019da Taruye adl\u0131 bir de k\u00f6y bulunuyor.Munzur Da\u011f\u0131&#8217;\u0131n do\u011fu ucu Heli Baba ,Alu, Heyderu, Demenu vb. a\u015firetlerin merkezinde \u015eamo\u015fia ad\u0131nda bir ziyaret vard\u0131r. \u00d6zetle DERS\u0130M ad\u0131, Anadolu Alevi-Bekta\u015filerinin kadim F\u0131rt\u0131na ve G\u00fcne\u015f Tanr\u0131lar\u0131n\u0131n adlar\u0131ndan olu\u015fuyor.<\/p>\n\n\n\n<p>Anadolu\u00a0Alevi Bekta\u015fi Halk adlar\u0131 kadim tanr\u0131lar\u0131n\u0131n ad\u0131yla ayn\u0131d\u0131r.Te\u015fu Baba ad\u0131 Bekta\u015fi Baba\u2019ya, Lulu ad\u0131 Lolan\u2019a, Hatti-Hattu\u015fa ad\u0131 X\u0131d\u0131j\u2019a,Hurri ad\u0131 Xormek\u0131j\u2019a, \u015eupani ad\u0131 \u00c7epni\u2019ye, Te\u015fuba veya Esuve ad\u0131 Usuwa, Tanr\u0131n\u0131n Ha-Taru ad\u0131 Heydera, S\u00fcmerce Dumu ,Demena, F\u0131rat Nehri Ferhat&#8217;a, Ferhat U\u015fa\u011f\u0131na, \u0130d.Mala ad\u0131yla D\u0131m\u0131l\u0131 ve M\u0131li\u00a0 formuna girmi\u015ftir. Bu  a\u015firetler Dersim&#8217;in  Kalmem ve Qal Ferat ad\u0131yla  M\u0131let-o Kan denilen kadim halk\u0131n\u0131n \u00fcyeleridir. Dersimdeki Kurey\u015fan, Baba Mansur, A\u011fu\u00e7an vb.Alevi \u0130slamc\u0131 kesimlerse kendi ifadeleriyle Abbasi-Arap k\u00f6kenli olup, b\u00f6lgeye Sel\u00e7uklularla birlikte gelmi\u015flerdir. Lolki ,D\u0131m\u0131lki veya Zaza Diline &#8220;K\u0131rmancki&#8221; diyen Dersimliler  Kasr-\u0131 \u015eirin Antla\u015fmas\u0131yla \u0130ran\u2013Kirman\u015fah\u2019tan gelen a\u015firetlerdir.\u0130ran Kurmana ve Kirman\u015fah adlar\u0131 Dersim&#8217;de K\u0131rmanc olarak an\u0131l\u0131yor. Paflagon (Baf\u0131le-F\u0131le) adl\u0131 Ermenilerle, Bacnavi ad\u0131yla K\u00fcrtler \u0130.\u00d6.12 YY da Balkanlardan gelip Hitit \u0130mparatorlu\u011funu y\u0131kan halklar\u0131n aras\u0131ndad\u0131r. Alevi-Bekta\u015filer G\u00f6beklitepe&#8217;den g\u00fcn\u00fcm\u00fcze Anadolu topraklar\u0131yla yerli uygarl\u0131klar\u0131n\u0131n asli sahipleridir. Tarihte ya\u015fanan cebri veya do\u011fal etkile\u015fimler Alevi-Bekta\u015fi Halk K\u00fclt\u00fcr\u00fcyle be\u015feri varl\u0131\u011f\u0131na b\u00fcy\u00fck zarar vermi\u015f ancak, bu halk\u0131 \u00f6z\u00fcnden, yolundan koparamam\u0131\u015ft\u0131r. Dersimliler ne Ermeni, ne Orta Asyal\u0131 T\u00fcrk, ne Bacnavi-K\u00fcrt ne de Arap as\u0131ll\u0131 Halk de\u011fildirler.Hi\u00e7 bir g\u00fc\u00e7 bu halk\u0131 Varl\u0131\u011f\u0131n Birli\u011fini savunan  \u0131rklar\u00fcst\u00fc nitelikteki Alevi-Bekta\u015fi Halk kimli\u011finden, k\u00fclt\u00fcrel- tarihi varl\u0131\u011f\u0131ndan ve\u00a0\u00fczerinde binlerce y\u0131ld\u0131r ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 Ana vatan\u0131 olan Anadolu-Mezopotamya topraklar\u0131ndan soyutlayamaz. Dersim bir b\u00fct\u00fcn olarak kendine has kimli\u011fi ve k\u00fclt\u00fcr\u00fcyle korunup ya\u015fat\u0131lmal\u0131, b\u00f6lge asimilasyon ama\u00e7l\u0131 siyasi yap\u0131 ve \u00f6rg\u00fctlerden ar\u0131nd\u0131r\u0131lmal\u0131d\u0131r. <\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"673\" height=\"669\" src=\"http:\/\/www.yolunezeli.com\/wp-content\/uploads\/2021\/03\/Maps_of_the_Armenian_Empire_of_Tigranes.gif\" alt=\"\" class=\"wp-image-7953\"\/><figcaption>SOPHENE KRALLI\u011eINI G\u00d6STEREN HAR\u0130TA ,ERMEN\u0130 KRALLI\u011eINA BA\u011eLI VASSAL B\u0130R KRALLIK G\u0130B\u0130 G\u00d6STER\u0130LSE DE BU DO\u011eRU DE\u011e\u0130LD\u0130R. https:\/\/en.wikipedia.org\/wiki\/Kingdom_of_Sophene<\/figcaption><\/figure>\n\n\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>DERS\u0130M\u2019\u0130N ADI VE ANADOLU UYGARLIKLARINDAN G\u00dcN\u00dcM\u00dcZE TA\u015eIDI\u011eI ALEV\u0130-BEKTA\u015e\u0130 HALK K\u0130ML\u0130\u011e\u0130 Kemal Soyer\/Y.Mimar 03.03.2021 S\u00fcmerler \u00e7ocu\u011fa DUMU, ilk insana LULU ,Halka DUMU-LULU ,Anadolu\u2019ya \u00dclke Tanr\u0131s\u0131 HADADA\u2019dan dolay\u0131 Kur Uru Hatti, F\u0131rat [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":7978,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_kadence_starter_templates_imported_post":false,"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[537,529,534,532,530,535,536,531,533],"class_list":["post-7911","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-genel","tag-dersim-katliami","tag-dersimim-adi","tag-gola-ceto","tag-hizir","tag-isuva","tag-mekane-xiziri","tag-sey-riza","tag-supani","tag-tuncelinin-adi"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.yolunezeli.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/7911","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.yolunezeli.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.yolunezeli.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.yolunezeli.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.yolunezeli.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=7911"}],"version-history":[{"count":56,"href":"https:\/\/www.yolunezeli.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/7911\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":8162,"href":"https:\/\/www.yolunezeli.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/7911\/revisions\/8162"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.yolunezeli.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/7978"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.yolunezeli.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=7911"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.yolunezeli.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=7911"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.yolunezeli.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=7911"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}